Haberler
Bozayıların doğadaki işlevi nedir ? Türkiye'nin Anonim Memelileri
Bozayıların doğadaki işlevi nedir ? 30.11.2018 10:42

Bozayıların doğadaki işlevi nedir? Bu türler niçin korunur?

Yaşadıkları doğal alanlarda besin piramidinin en üstünde bulunan bozayılar, Türkiye faunasının önemli türlerinden biridir. Asya ormanlarında kaplan neyse, içinde bulunduğumuz coğrafyada bozayı odur. Beslenme, üreme, barınma gibi temel yaşamsal ihtiyaçlarını karşılamak için geniş ve güvenli alanlara ihtiyaç duyarlar. Doğada en fazla 30 yıl yaşayan bozayılar, yaklaşık beş yaşında üreme olgunluğuna ulaşırlar. Mayıs-haziran aylarında gerçekleşen çiftleşmeden yaklaşık sekiz ay sonra, ocak ya da şubat civarı, genellikle ikiz yavru dünyaya getirirler. Bozayılar yavrularını asla yalnız bırakmaz.

Bir doğal alandaki ayı nüfusu, içinde bulunduğu ekosistemin sağlıklı olduğunun göstergesidir. Yani, onların varlığı, avladıkları geyik, karaca ve yaban keçisi gibi türlerin de varlığının işaretidir. Hem etçil hem otçul olduğundan, varlıkları bu besin çeşitliliğine bağlıdır. Öncelikle bitkilerle beslendiği için doğada önemli bir tohum dağıtıcıdır. Ortamdaki ölü hayvan leşlerini tüketerek ayrıştırılabilmesini kolaylaştırırlar. Doğal seleksiyona yardımcı olup zayıf hayvanları ortamdan ayıklarlar.

Ayıların korunmasıyla ilgili yasal düzenlemeler hakkında bilgi verir misiniz?

Ülkemizde bozayı gibi büyük memelilerin ölüm nedenlerinin başında yasadışı avcılık gelmektedir. 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu’nca oluşturulan Merkez Av Komisyonu’nun belirlediği “avlanacak av hayvanı türleri” arasında yer almayan bozayı “koruma altına alınan türler” arasında listelenmektedir. Türkiye, taraf olduğu “Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi”yle bozayıların korunmasını taahhüt etmiştir. Ayrıca bozayılar, Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES) kapsamındaki türler arasındadır.

Son günlerde, basında yer alan “insan yiyen ayılar” gibi haberler konusunda ne düşünüyorsunuz?

Bu haberler, özellikle kamuoyuna sunuş biçimi açısından endişeyle takip edilmekte ve avı yasak olan türün öldürülmesini meşrulaştırmak için maksatlı olarak yapıldığı izlenimi uyandırmaktadır. Kuşkuşuz ki insan hayatı her şeyden önce gelir. Dünyanın birçok bölgesinde olduğu gibi yabani hayvanlar ile insanın karşı karşıya geldiği ve çatışma yaşadığı durumlar olabilir. Bu tür durumlarda, yabani hayvanlara yönelik ön yargıları beslemek ve en kestirme yol olan öldürmek yerine, yapılması gereken şey, bu ilişkinin doğru yönetilmesi ve her iki tarafın da zarar görmekten korunmasıdır. Yaban hayatının korunmasıyla ilgili kamu kuruluşlarının görevi, hem insan hem doğa için kazan-kazan mekanizmalarını geliştirmek ve etkin bir şekilde uygulanmasını sağlamaktır.

Olası bir bozayı-insan çatışmasından kaçınmak ve insanın zarar görmesini engellemek için neler yapmak gerekir?

Doğal yaşam ortamında birçok canlı gibi ayılar da, normal koşullarda insanla karşı karşıya gelmekten kaçınır. Dişi ayılar kış uykusundan çıktıkları mart ve nisan aylarında, açlığın da etkisiyle saldırgan davranışlar sergileyebilir. Ya da yavrularını büyüten anne ayılar bu dönemde hassas olabilir. Bu nedenle, insanın da mümkün mertebe ayıyla karşılaşmaktan kaçınması, kırsal alanda buna uygun rotaları ve araçları tercih etmesi veya gürültü çıkararak ilerlemesi daha güvenli bir yol olur. İnsan-ayı çatışmasının en önemli nedenlerinden biri de insan baskısına bağlı olarak yaşam alanlarının daralması ve doğal gıda kaynaklarının azalmasıyla insan kaynaklı gıdalara yönelmeleridir. Bu durumda, arı kovanları, meyve ve sebze bahçeleri, çiftlik hayvanları ve çöplükler, onlar için kolay hedef olabilmektedir. Bu nedenle, ayı popülasyonunun bulunduğu yerlerde, insanların doğru davranışlar konusunda eğitilmesi, elektrikli çit, çoban köpekleri ve maddi zararların tazmini için sigorta sistemleri gibi önleyici tedbirlerin devreye sokulması gerekmektedir.

Kaynak:
WWF Türkiye (Dünya Doğayı Koruma Vakfı) İnternet sitesi

www.wwf.org.tr/basin_bultenleri/guncel_haberler/?8180/bozayilar

ÜM

 

Okunma sayısı.: 63


Diğer Haberler
Ormanlar yarasalarla korunacak TramemHaber 13.12.2018 16:26
Sivas Suşehri'nde üç vaşak TramemHaber 05.12.2018 15:43
Kato Dağı’nda aç kalan ayı Mehmetçiğe sığındı TramemHaber 02.12.2018 11:19
Bozayılar mı ormandan çıktı yoksa insanlar mı ormana girdi ? TramemHaber 29.11.2018 17:05
Bozayılar sağlıklı yaşam alanlarının göstergesi TramemHaber 28.11.2018 14:10
Avrupa'nın ekosistem iyileştirme alanları belirlendi TramemHaber 21.11.2018 11:05
40 bin yıllık en eski hayvan resmi bulundu TramemHaber 08.11.2018 13:27
Ender türleri barından Termessos Milli Parkı ziyaretçilerini bekliyo TramemHaber 04.11.2018 17:43
Bursa'da Aç Kalan Sakat Ayı ve Yavruları Şehre İndi TramemHaber 04.11.2018 17:39
Tramem Eskişehir Kampı sona erdi TramemHaber 15.10.2018 15:39
Şehre inen hasta ayı tedavi edildi TramemHaber 08.10.2018 13:49
'Yarasa kesesi' dolandırıcılığı ekolojik sistemi tehdit ediyor TramemHaber 08.10.2018 13:39
Tuncelide Vaşak Görüntülendi TramemHaber 04.10.2018 18:00
4 Ekim Dünya Hayvanları Koruma Günü TramemHaber 04.10.2018 17:58
Karakulak artık avcılığı unuttu! TramemHaber 22.09.2018 01:16
Artvin'de, fotokapana takılan vaşak, ölü bulundu TramemHaber 22.09.2018 01:12
Su samuru karayolunda ezilerek telef oldu TramemHaber 22.09.2018 01:02
Küresel Isınma Alpin Türleri Yukarılara İtiyor TramemHaber 20.09.2018 15:34
Çernobil’ in radyoaktif “ Koruma Alanı” kurt nüfusuna olumlu etki etti TramemHaber 03.09.2018 15:38
Nesli Tehlikede Olanlara Gen Bankası TramemHaber 26.08.2018 15:24