Haberler
Bozayılar sağlıklı yaşam alanlarının göstergesi Türkiye'nin Anonim Memelileri
Bozayılar sağlıklı yaşam alanlarının göstergesi 28.11.2018 14:10

Bozayılar (Ursus arctos) beslenme alışkanlıkları ve yaşam biçimleri ile içinde bulunduğu yaşam alanlarının sağlıklı olduğunun göstergesi. Bu nadir türün korunması insanın da dahil olduğu tüm canlılar için büyük değer taşıyor. Bu nedenle ayılar Türkiye’nin de taraf olduğu Avrupa Yaban Hayatı ve Doğal Yaşam Ortamlarını Koruma (Bern) Sözleşmesi’ne göre kesin koruma altında. Ayıların yaşam alanlarında zaman zaman karşılaşılan ayı insan çatışmasını ise ayıları öldürmeden ortadan kaldırmak için pek çok yenilikçi yöntem bulunuyor.

Büyük memeliler konusunda çalışan Dr. Yasin İlemin’in konu hakkında yaptığı açıklamaya göre “Bütün yırtıcı türleri gibi bozayıların bir alanda bulunması o alanın ekolojik olarak doğal yapısını koruduğunu göstermektedir. Çünkü bozayı gibi yırtıcı hayvanlar doğada avı olan diğer hayvanlar üzerinde bir kontrol mekanizmasıdır. Bozayı, kurt, vaşak ve karakulak gibi türlerin yok olması ekosistemde otçul türlerin ve yaban domuzlarının aşırı artacağı anlamına gelmektedir ve biz bugün bunu Ege ve Akdeniz bölgesinde özellikle Muğla’da acı bir şekilde görüyoruz.” Dr.Yasin İlemin’e göre bozayılarınTürkiye’deki nüfusu en çok 4000 bireyden oluşuyor.

Doğa Derneği Koruma Programı Koordinatörü Itri Levent Erkol ise konu hakkında şunları ifade etti: “Sıkça gündeme gelen bozayı insan çatışması başta insan kaynaklı sorunlar nedeniyle ortaya çıkıyor. Bozayılar bugün diğer türleride tehdit eden plansız yapılaşma, yol ve baraj inşaatları gibi sebeplerle yaşam alanları ve beslenme kaynaklarını kaybetmekte.Ayılarla insanlar arasındaki çatışma, bozayıların doğal yaşam alanlarının insan faaliyetleri sonucunda parçalanması ve bu nedenle ayıların insanların olduğu bölgelere giderek daha fazla yönelmesinin bir yansıması. Bu nedenle, bu çatışmanın çözülmesi için ayıların öldürülmesi değil, insanın ayılar ve tüm canlılarla uyum içinde yaşayabileceği çözümlerin üretilmesi gerekiyor. Doğa Derneği, önceki yıllarda WSPA (Dünya Hayvanları Koruma Derneği) ile birlikte yürüttüğü çalışmalarda ayı ve insan çatışmasını ortadan kaldırmak için örnek çalışmalar uygulamıştı.”

Bozayılar Türkiye’nin taraf olduğu iki uluslararası anlaşmaya göre de kesin olarak korunması gereken türler arasında yer alıyor. Bu anlaşmalardan biri Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi, kısa adıyla Bern Sözleşmesi. Bakanlık kararı ile vurulmak istenen boz ayılar, Bern Sözleşmesi Ek II listesi içerisinde yani “kesin koruma altında olan fauna türleri” arasında “ayıgiller” sınıfında yer alıyor. Konuyla ilgili diğer bir anlaşma ise Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme, kısaca CITES. Bu sözleşme de ayıları mutlak korunması gereken ve ticareti yapılamayacak türler arasına dahil ediyor.

Bozayı, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu’na göre “av hayvanları” arasında değil, “yaban hayvanları” arasında yer alıyor ve bu nedenle avlanması yasak. “Yaban Hayvanlarının ve Yaşam Alanlarının Korunması, Zararlılarıyla Mücadele Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” ise yaban hayvanlarından zararlı olanlarla mücadele olanağı tanımakla birlikte ve bunun ancak ulusal ve uluslararası mevzuat kapsamında çıkarılacak usul ve esaslar çerçevesinde yapılabileceğini ifade ediyor.

Konu hakkında açıklama yapan Doğa Derneği Koruma Programı Koordinatörü Itri Levent Erkol sözlerine şöyle devam etti: “Türkiye’de doğanın bütünü ve özellikle de bozayı gibi büyük canlılar zaten büyük tehdit altında. Yeşil Yol, diğer yol inşaatları,HES’ler, barajlar, madenler ve sayısız başka proje ayıların ve diğer canlıların yaşam alanlarını böldü, parçaladı, daralttı. Doğa Derneği, 2006 – 2010 yılları arasında bozayılar üzerine gerçekleştirdiği çalışmalar sonucunda ayıların yaşam alanlarının kaybı nedeniyle ciddi tehditlerle karşı karşıya olduğunu ortaya koymuştu. Kısacası ayılar bize değil, biz onlara zarar veriyoruz. Yaşanan ayı insan çatışmasını çözmek ise ayıları öldürmeden mümkün. Doğa Derneği yine önceki yıllarda bu konuda pek çok somut uygulama gerçekleştirdi ve Karadeniz Bölgesi’nde başarılı örnekler oluşturdu. Örneğin, arıcılık yapanların kovanlarını korumak için Rize İkizdere ve Artvin Yusufeli’de arı platformları yapıldı. Arı kovanları, dayanıklı malzemeden yapılan ve yerden üç metre yükseklikte olan bu platformların üzerine yerleştirildi. Bugün ayıları öldürmek yerine, tüm dünyada olduğu gibi bu örnek uygulamaların yaygınlaştırılması ve daha da geliştirilmesi gerekiyor” dedi.

Kaynak:
Doğa Derneği internet sitesi
www.dogadernegi.org/bozayi/

ÜM

 

Okunma sayısı.: 168


Diğer Haberler
Kutup ayısı buz parçası üzerinde 700 km sürüklendi TramemHaber 18.04.2019 12:52
Ekoloji okulu çalıştayı yapıldı TramemHaber 17.04.2019 08:10
Türkiye Yaban Hayatı İlkyardım Hattı TramemHaber 14.04.2019 00:10
Sincaba ateş etmek isterken canından oldu TramemHaber 12.04.2019 23:47
Önce fil ezdi sonra aslan yedi TramemHaber 12.04.2019 23:42
Çizgili Sırtlanı Öldürenlerin Cezası Belli Oldu TramemHaber 12.04.2019 14:40
Can kurtaran hayvanat bahçesi TramemHaber 12.04.2019 08:31
Nesli tükenmekte olan vaşak, Sarıkamış'ta görüldü TramemHaber 11.04.2019 08:45
75 kızıl geyik doğaya salındı TramemHaber 07.04.2019 13:26
Peru'da 43 milyon yıl öncesine ait dört bacaklı balina fosili bulundu TramemHaber 05.04.2019 10:52
Eskişehir Sınırlarında İlk Kez Görüldü TramemHaber 04.04.2019 20:49
Hayvanat bahçesinden kurt kaçtı TramemHaber 04.04.2019 11:36
IZDOF-Ahmet Karataş Sunum & Söyleşi TramemHaber 04.04.2019 11:23
200 balina kıyıya vurdu TramemHaber 02.04.2019 12:33
Doğa bozulmasın diye yol istemiyorlar TramemHaber 02.04.2019 12:20
Aksu Çayında Yavru Akdeniz Foku TramemHaber 21.03.2019 09:39
Aracın çarptığı porsuk telef oldu TramemHaber 21.03.2019 09:35
Kereste atölyesinde kesilmekten kurtulan sincaplar hayata tutundu TramemHaber 21.03.2019 09:32
Kırmızı listedeki 'Vaşak' bu kez karayolunda görüntülendi TramemHaber 21.03.2019 09:19
Trakel için yeni tür : Afrika Göçmeni TramemHaber 21.03.2019 09:08