Haberler
Doğal sermayenin hesabı soruluyor... Türkiye'nin Anonim Memelileri
Doğal sermayenin hesabı soruluyor... 26.04.2014 12:58

İnsanlık olarak varlığımızın ve etkinliklerimizin tamamı en temelde, doğanın bize sağladığı ürün ve hizmetlere dayanıyor. Doğa bu ürün ve hizmetleri ekosistemler yoluyla sağlıyor. Bu yüzden de bunlara toplu olarak ekosistem hizmetleri deniyor. Su ve maden kaynakları gibi bazı ekosistem hizmetleri açıkça görülebilirken, madde döngülerini sağlama, kirlilikten arındırma ve iklimi düzenleme gibi bazı hizmetler çok daha dolaylı oldukları için fark edilmeleri de zor. Ekosistem hizmetleri varlığımızın temel şartı olduğu halde her şeyin bir maliyetinin olduğu yaşama düzenimizde ekosistem hizmetlerinin bir maliyeti yok. Bu da kaynakların geri dönüşü olmayan biçimde hızla tükenmesi sonucunu doğuruyor.
İlgili akademik çevreler ve çevre kuruluşları uzun süredir ekosistem hizmetlerinin öneminin farkında. Bu konuda çalışan araştırmacıların bir kısmı ekosistemlerin sağladığı hizmetlerin ekonomik sistem içindeki mali karşılığını hesaplamaya yönelik araştırmalar yapıyor. Ancak bu araştırmalar sonucunda geliştirilen yöntemler, ekonomik sistemlerde kapsamlı olarak uygulamaya konmadığı sürece kuramsal bilgiler olmaktan öteye gidemiyordu. Şimdiye kadar bu konuda küresel ölçekte bir girişimse olmamıştı. Ancak geçtiğimiz yılki Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Konferansının ardından ümit vaat edici bir girişim gerçekleşti. Dünya Bankasının da aralarında bulunduğu 43 fı-nans kuruluşu faaliyetlerini sürdürmeleri ormanlara, suya ve diğer doğal kaynaklara dayanan ancak bunlar için hiçbir maliyet ödemeyen şirketlerin kredilerinde kesintilerin uygulanacağı bir sistem kurmak üzere kolları sıvadı.

Rio +20 Zirvesi olarak da bilinen Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Konferansına ekosistemler üzerindeki tahribatın ticari kuruluşlar ve bütün olarak ekonomi üzerindeki maddi etkileri konusunda kaygılar taşıyan özel sektör liderleri de katıldı. Bunlar arasında, artan nüfus artışının ve iklim değişikliğinin sınırlı doğal kaynaklarımız üzerindeki baskılarının ve giderek artan emtia fiyatlarının farkında olan, bu yüzden de radikal bir yaklaşım gerektiğini savunan çok sayıda özel sektör temsilcisi de vardı. Sonuç olarak bankaların, yatırımcıların ve sigorta şirketlerinin oluşturduğu topluluk, zirvede Doğal Sermaye Bildirisi (Natural Capital Decla-ration, NCD) başlıklı bir bildiri yayımladı.
Bildiride doğal sermaye “Dünyanın doğal değerleri ile (toprak, hava, su, flora ve fauna) bunlardan kaynaklanan ve insan yaşamını mümkün kılan ekosistem hizmetleri” olarak tanımlanıyor. Doğal sermayenin sağladığı gıda, lifler, su, sağlık, enerji, iklim güvenliği ve diğer temel hizmetlerin yıllık değerinin trilyonlarca dolar olduğundan, ancak bunların hiçbir zaman gerekli şekilde değerlenmediğinden söz ediliyor. Ayrıca bu hizmetler yaşamımız için temel teşkil etse de bunların kullanımının ekonomik sistemimizde neredeyse fark edilmediğini, doğal sermayeyi bu şekilde kullanmanın sürdürülebilir olmadığı belirtiliyor. Bildiriyi hazırlayan grup, bu durumdan biraz da kendilerinin sorumlu olduğunu çünkü hem doğal sermayeyi değerlemek için bir yöntemleri olmadığını hem de bazı şirketlerin doğal sermayenin tahribatının kendilerini için yarattığı tehlikeleri zamanında fark etmediklerini de kabul ediyor.

Yazarı İlay Çelik olan bu yazının tamamına
Bilim ve Teknik Dergisi, Nisan 2014 tarih 557 nolu sayıdan yada aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz...

www.myfikirler.org/dogal-sermayenin-hesabini-sorma-zamani.html

www.naturalcapitaldeclaration.org/

 

Okunma sayısı.: 811


Diğer Haberler
NHM 2020 yılı yaban hayatı fotoğrafı ödülü TramemHaber 20.11.2020 18:07
Erzincan'da, sürü halindeki şamualar görüntülendi TramemHaber 20.11.2020 18:07
Görünmez avcı Karakulak Atlas ta TramemHaber 17.11.2020 15:44
Para karşılığı avlanma aslan neslini tehdit ediyor TramemHaber 06.11.2020 16:07
İnsanlar önce köpekleri evcilleştirdi TramemHaber 06.11.2020 15:53
Yarasalar sosyal mesafeyi koruyor TramemHaber 06.11.2020 15:49
Biyoçeşitlilik çalışmalarının öncü ismi : Georgina Mace TramemHaber 05.11.2020 17:22
Spil Dağı'nda yaralı porsuk bulundu TramemHaber 14.10.2020 10:49
Yaralı çengel boynuzlu dağ keçisi tedaviye alındı TramemHaber 14.10.2020 10:46
Büyükçekmece Gölü'nde su samuru görüntülendi TramemHaber 14.10.2020 10:40
Parkta yakalanan vaşak gözlem altında TramemHaber 14.10.2020 10:38
Yolunu şaşıran balina okyanusa döndü TramemHaber 08.10.2020 19:54
Tunceli de vaşak kaza kurbanı TramemHaber 08.10.2020 19:51
Attenborough'nun ilham verici hayatı TramemHaber 08.10.2020 19:48
Karaya vuran balinanın midesinden plastik çıktı TramemHaber 08.10.2020 19:36
Koruma altındaki oklukirpi öldürüldü TramemHaber 08.10.2020 19:34
Zimbabve de filler gizemli bir hastalıktan ölüyor TramemHaber 29.09.2020 11:36
Yeniden yabanileştirme ağaçlandırmadan iyidir TramemHaber 28.09.2020 10:42
Sinop ta üç yavru sincap koruma altında TramemHaber 28.09.2020 10:38
Avustralya'da balinalar sığ sularda mahsur kaldı TramemHaber 28.09.2020 10:33