Haberler
Yunus parklarında onları eğlenerek izleyenler, dikkat! Türkiye'nin Anonim Memelileri
Yunus parklarında onları eğlenerek izleyenler, dikkat! 09.04.2013 02:56

Türkiye'nin de içinde bulunduğu yunus trafiği endişe verici boyutlarda. Deniz memelileri üzerinden yapılan ticaretin bir an önce son bulması gerekiyor ancak yunus parkları kapatılsın demekle de iş bitmiyor.

Gösteri parkları, büyük akvaryumlar ve sektördeki şirketler el birliğiyle, tutsak yunusları küçük havuzlara hapsetmeye, rahatsız koşullarda seyahat ettirmeye, halihazırdaki tutsakların yanına özgür yunusları dahil etmeye devam ediyor. Uluslararası antlaşmalar gerekli koruma ve yaptırımları sağlamada yetersiz kalırken ülkemizde de kapandı kapanacak denen yunus parkları faaliyetlerini sürdürüyor.

Son derece zeki ve sosyal olan bu canlılar, karmaşık kültürlere ve zengin iç dünyalara sahipler. Öyle ki 2007'de hayata geçirilen uluslararası bir projeyle şempanze ve fil gibi canlılarla birlikte balina ve yunuslar için “insan-olmayan kişi” tanımlaması yapılması, bu canlıların bedensel bütünlük ve özgürlüklerini koruyabilmeleri için yasal haklara sahip olması için çalışılıyor. Ancak henüz diğer sirk ve gösteri hayvanları gibi yunusların da insan merkezli eğlence anlayışının kurbanı olmaktan kurtulmaları için alınması gereken çok yol var.

Türkiye'de durum
Türkiye'de ilk tesis 2001'de Kaş'ta açıldı. Bu listeye İstanbul, Çeşme, Kuşadası, Bodrum, Marmaris, Kemer, Antalya, Belek ve Alanya'nın da dahil olmasıyla şu anda Türkiye'de on kadar yunus parkı bulunuyor. Ancak tutsak yunusların haklarını koruyan, yenilerinin gelişini önleyen ya da en azından düzenleyen bir yasa bulunmadığı gibi bu parkları denetleyen herhangi bir birim de bulunmuyor.
Yunusların ve diğer deniz memelilerinin parklardaki refahı, tesisten tesise farklılıklar gösterse de genel olarak bu canlıların tutsaklık koşullarında ömürleri ciddi anlamda kısaldığından ve tutsaklık altında doğan yavru ölümleri yüksek olduğundan dolayı sektörün devamlılığı için sürekli denizlerden yenilerinin yakalanması gerekiyor. Örneğin CITES (Soyu tehdit altında olan yabani hayvan ve bitki türlerinin uluslararası ticaretine ilişkin sözleşme) verilerine göre Türkiye, ilk tesisin açılışından 2007'ye kadar, bir kısmı tutsaklıkta doğmuş olmak üzere 27 yunus ithal ederken, sadece 2008'de Japonya'da yakalanmış 12 yunus Türkiye'ye getirilmiş. Bunun yanında 1983'te başlayan yunus avlama yasağına rağmen, gelen talepler üzerine, 30 yunusun daha IUCN (Uluslararası Doğa Koruma Birliği) Akdeniz Ofisi’nin “hassas” olarak değerlendirdiği Ege ve Akdeniz’den canlı olarak avlanmasına Tarım ve Köy işleri bakanlığı tarafından izin verildi. 15 Nisan 2007'ye kadar 23 yunus yakalanırken, kalan 7 yunusluk kota için izinler durduruldu.

Yunusların yakalandıkları yerden satın alındıkları ve/ya satın alındıkları yerden kiralandıkları yerlere transferi ise başlı başına bir sorun. Yakalanmaları esnasında yaşadıkları şok ve travmalardan ötürü hayatını kaybetmeyen yunuslar, bu sefer çalıştırıldıkları parklara transferleri sırasında strese, aşırı ısınmaya, zehirlenmelere, çeşitli enfeksiyon ve hastalıklara maruz kalıyorlar.

Geçtiğimiz haftalarda Bodrum Dolphin Park ile Ukrayna'lı Razvaga şirketi arasında, Bodrum Dolphin Park'ın kiraladığı deniz memelileri üzerinden çıkan ticari anlaşmazlıklar gündeme geldi. QHA'nın haberine göre 3'ü yunus, 6 deniz memelisini Razvaga şirketinden kiralayan Bodrum Dolphin Park işletmesi hayvanların kirasını ödemediği ve yapılan görüşmelerde anlaşma sağlanamadığından, Razvaga şirketi tarafından sözleşmesi feshedildi. Şirket hayvanların iadesini isterken, Bodrum Dolphin Park sözleşme dolmadan iadeyi reddetmişti. Eğer yunuslar Ukrayna'ya iade edilirse veya edildiyse (genel olarak yunus trafik ve ticaretinde şeffaflık çok az olduğundan bu bilgiler ancak duyumlar yoluyla elde edilebiliyor), oradan da Prag'daki bir gösteri için transferleri söz konusu olabilir. Çek Cumhuriyeti yunus gösteri parklarına sahip olmayan Avrupa Birliği ülkelerinden biri. Ülkedeki hayvan hakları aktivistleri kamuoyunda farkındalık yaratmak için çalışmalarını sürdürürken, CITES'e transfer izni için başvurunun gittiği rapor edildi.

........

haber.sol.org.tr/ekonomi/yunus-parklarinda-onlari-eglenerek-izleyenler-dikkat-haberi-71043

 

Okunma sayısı.: 526


Diğer Haberler
Kayseri’de zürafa fosili ortaya çıktı TramemHaber 14.07.2019 15:28
Çanakkale Kirazlı’da neler oluyor? TramemHaber 14.07.2019 10:47
Ayılar değil insanlar hatalı TramemHaber 14.07.2019 10:25
Ölü balina kıyıya vurdu... TramemHaber 12.07.2019 12:36
2019-2020 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı TramemHaber 25.06.2019 23:13
Son 250 yılda 571 bitki türü yok oldu TramemHaber 12.06.2019 08:57
Bozayı Nemrut Dağı'nda görüntülendi TramemHaber 31.05.2019 10:28
Köye gelen 'Vaşak' yakından görüntülendi TramemHaber 31.05.2019 10:22
Eskişehir'deki su samurları mercek altında TramemHaber 12.05.2019 14:19
Bir kutup ayısı kameraya denk gelirse ne olur ? TramemHaber 09.05.2019 08:49
Hasta yaban keçisini av koruma memurları kurtardı TramemHaber 09.05.2019 08:44
Bitkin bulunan çakal doğal ortamına bırakıldı TramemHaber 09.05.2019 08:34
Karacalar boğulmaktan kurtarıldı TramemHaber 09.05.2019 08:32
Boz ayı yiyecek ararken görüntülendi TramemHaber 09.05.2019 08:31
Yaralı yaban keçisi yavrusu, botla Fırat Nehrinden karşıya geçirilerek tedavi edildi TramemHaber 09.05.2019 08:27
Bitkin bulunan ağaç yediuyuru tedavi altına alındı TramemHaber 09.05.2019 08:25
Sarıkamış'ta yemek kokusu yavru ayıyı sokağa indirdi TramemHaber 09.05.2019 08:22
Annelerinin terk ettiği yavru tilkiler koruma altına alındı TramemHaber 09.05.2019 08:21
Akdeniz fokunu şikayet ettiler TramemHaber 09.05.2019 08:18
Dağ Ceylanları şimdilik kurtuldu TramemHaber 09.05.2019 07:40