Haberler
Yunus parklarında onları eğlenerek izleyenler, dikkat! Türkiye'nin Anonim Memelileri
Yunus parklarında onları eğlenerek izleyenler, dikkat! 09.04.2013 02:56

Türkiye'nin de içinde bulunduğu yunus trafiği endişe verici boyutlarda. Deniz memelileri üzerinden yapılan ticaretin bir an önce son bulması gerekiyor ancak yunus parkları kapatılsın demekle de iş bitmiyor.

Gösteri parkları, büyük akvaryumlar ve sektördeki şirketler el birliğiyle, tutsak yunusları küçük havuzlara hapsetmeye, rahatsız koşullarda seyahat ettirmeye, halihazırdaki tutsakların yanına özgür yunusları dahil etmeye devam ediyor. Uluslararası antlaşmalar gerekli koruma ve yaptırımları sağlamada yetersiz kalırken ülkemizde de kapandı kapanacak denen yunus parkları faaliyetlerini sürdürüyor.

Son derece zeki ve sosyal olan bu canlılar, karmaşık kültürlere ve zengin iç dünyalara sahipler. Öyle ki 2007'de hayata geçirilen uluslararası bir projeyle şempanze ve fil gibi canlılarla birlikte balina ve yunuslar için “insan-olmayan kişi” tanımlaması yapılması, bu canlıların bedensel bütünlük ve özgürlüklerini koruyabilmeleri için yasal haklara sahip olması için çalışılıyor. Ancak henüz diğer sirk ve gösteri hayvanları gibi yunusların da insan merkezli eğlence anlayışının kurbanı olmaktan kurtulmaları için alınması gereken çok yol var.

Türkiye'de durum
Türkiye'de ilk tesis 2001'de Kaş'ta açıldı. Bu listeye İstanbul, Çeşme, Kuşadası, Bodrum, Marmaris, Kemer, Antalya, Belek ve Alanya'nın da dahil olmasıyla şu anda Türkiye'de on kadar yunus parkı bulunuyor. Ancak tutsak yunusların haklarını koruyan, yenilerinin gelişini önleyen ya da en azından düzenleyen bir yasa bulunmadığı gibi bu parkları denetleyen herhangi bir birim de bulunmuyor.
Yunusların ve diğer deniz memelilerinin parklardaki refahı, tesisten tesise farklılıklar gösterse de genel olarak bu canlıların tutsaklık koşullarında ömürleri ciddi anlamda kısaldığından ve tutsaklık altında doğan yavru ölümleri yüksek olduğundan dolayı sektörün devamlılığı için sürekli denizlerden yenilerinin yakalanması gerekiyor. Örneğin CITES (Soyu tehdit altında olan yabani hayvan ve bitki türlerinin uluslararası ticaretine ilişkin sözleşme) verilerine göre Türkiye, ilk tesisin açılışından 2007'ye kadar, bir kısmı tutsaklıkta doğmuş olmak üzere 27 yunus ithal ederken, sadece 2008'de Japonya'da yakalanmış 12 yunus Türkiye'ye getirilmiş. Bunun yanında 1983'te başlayan yunus avlama yasağına rağmen, gelen talepler üzerine, 30 yunusun daha IUCN (Uluslararası Doğa Koruma Birliği) Akdeniz Ofisi’nin “hassas” olarak değerlendirdiği Ege ve Akdeniz’den canlı olarak avlanmasına Tarım ve Köy işleri bakanlığı tarafından izin verildi. 15 Nisan 2007'ye kadar 23 yunus yakalanırken, kalan 7 yunusluk kota için izinler durduruldu.

Yunusların yakalandıkları yerden satın alındıkları ve/ya satın alındıkları yerden kiralandıkları yerlere transferi ise başlı başına bir sorun. Yakalanmaları esnasında yaşadıkları şok ve travmalardan ötürü hayatını kaybetmeyen yunuslar, bu sefer çalıştırıldıkları parklara transferleri sırasında strese, aşırı ısınmaya, zehirlenmelere, çeşitli enfeksiyon ve hastalıklara maruz kalıyorlar.

Geçtiğimiz haftalarda Bodrum Dolphin Park ile Ukrayna'lı Razvaga şirketi arasında, Bodrum Dolphin Park'ın kiraladığı deniz memelileri üzerinden çıkan ticari anlaşmazlıklar gündeme geldi. QHA'nın haberine göre 3'ü yunus, 6 deniz memelisini Razvaga şirketinden kiralayan Bodrum Dolphin Park işletmesi hayvanların kirasını ödemediği ve yapılan görüşmelerde anlaşma sağlanamadığından, Razvaga şirketi tarafından sözleşmesi feshedildi. Şirket hayvanların iadesini isterken, Bodrum Dolphin Park sözleşme dolmadan iadeyi reddetmişti. Eğer yunuslar Ukrayna'ya iade edilirse veya edildiyse (genel olarak yunus trafik ve ticaretinde şeffaflık çok az olduğundan bu bilgiler ancak duyumlar yoluyla elde edilebiliyor), oradan da Prag'daki bir gösteri için transferleri söz konusu olabilir. Çek Cumhuriyeti yunus gösteri parklarına sahip olmayan Avrupa Birliği ülkelerinden biri. Ülkedeki hayvan hakları aktivistleri kamuoyunda farkındalık yaratmak için çalışmalarını sürdürürken, CITES'e transfer izni için başvurunun gittiği rapor edildi.

........

haber.sol.org.tr/ekonomi/yunus-parklarinda-onlari-eglenerek-izleyenler-dikkat-haberi-71043

 

Okunma sayısı.: 546


Diğer Haberler
Tuncelide Aracın çarptığı vaşak telef oldu TramemHaber 10.10.2019 22:02
Aracın çarptığı vaşak kaza kurbanı oldu TramemHaber 10.10.2019 22:00
Sahile vuran 134 balina öldü TramemHaber 08.10.2019 12:44
Anadolu yer sincabı ve iklim değişikliği TramemHaber 04.10.2019 14:45
Alaçatı'da balina heyecanı TramemHaber 01.10.2019 13:13
Baraj gölü kenarına gelen yavru ayı, yaşam alanına götürüldü TramemHaber 26.09.2019 07:52
Silahla vurulan yaralı vaşak kurtarılamadı TramemHaber 26.09.2019 07:49
Antalya'da neslini böyle kuruttuk TramemHaber 20.09.2019 13:33
Orangutanlar yangınlar nedeniyle yaşam savaşı veriyor TramemHaber 19.09.2019 10:28
İzmir Karaburun'da Akdeniz Foku TramemHaber 16.09.2019 11:00
68.000 noktadan oluşan GPS haritası ile kurtların bölgesel hareketleri TramemHaber 03.09.2019 09:37
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP) kapatılıyor. TramemHaber 03.09.2019 08:49
Arıcının bal testine tuttuğu ayılar, anzer balını tercih etti TramemHaber 20.08.2019 19:43
Bursa'da ayı ailesine kurtarma operasyonu TramemHaber 20.08.2019 19:30
Bayburt'ta çobanların bulduğu yavru vaşak TramemHaber 19.08.2019 15:40
Cudi Dağı'nda su samuru görüldü TramemHaber 16.08.2019 02:06
Sapanca Gölü'nde su samuru görüldü TramemHaber 16.08.2019 02:03
Ardahan'da boz ayı öldürüldü TramemHaber 16.08.2019 02:00
Botan Vadisi milli park oldu TramemHaber 16.08.2019 01:59
Bir Hayal Gerçek Oldu...Kuzeyli Nazuğum TramemHaber 09.08.2019 15:28