Haberler
AKDENİZ FOKLARININ FERYADI Türkiye'nin Anonim Memelileri
AKDENİZ FOKLARININ FERYADI 08.10.2012 12:44

Akdeniz foku (Monachus Monachus) adından da anlaşıldığı üzere Akdeniz de yaşar. Akdeniz büyük olmasına rağmen bu hayvanların yaşam alanları daraldığından, nesli tükenmekte, çünkü her alanda olduğu gibi insanlar bencillikten geri kalmıyor. Doğanın en büyük düşmanı insandır. Nesli hızla tükenmekte olan Akdeniz Foku ne yazık ki doğal nedenlerden dolayı yok olmuyor.

İnsanların düşüncesizce davranışları, hayvanların yaşam alanlarını işgal ediyor ya da zarar veriyor. Sanki dünyanın her yeri insanlara aitmiş gibi, oysa dünya hayvanlara da aittir. Bunu hep unutuyoruz. Fokların yaşam alanları, doğal ve sakin kıyılardır. Böyle kıyılar gitgide azalmakta, çünkü kıyılara, yol ,turistik tesisler, yeni yerleşim alanları son hızla inşaa edildiğinden dolayı foklar buraları terk etmek zorunda kalıyor. Akdeniz Fokları oldukça ürkek hayvanlardır, sakinliği tercih ederler. Fokların besin kaynağı tamamen su ürünleridir. Ama avlanma yasağına uymayan balıkçılar yüzünden denizlerdeki canlılar hızla tükenmekte ve foklar aç kalmaktadır. Bu kaçak avlanmadan dolayı ekolojik denge de bozulmaktadır. Eğer hiç balık kalmaz ise denizdeki ekosistem çöker ve daha büyük felaketlere neden olur. Ayrıca foklar ,eskiden yağı ve derisi için de avlanılırdı. Balıkçılar, fokları kasten öldürüyor, çünkü balıkçılar ve foklar aynı deniz ürünlerini avlıyorlar. Her iki tarafta birbirleriyle rekabet ediyorlar. Doğa gereği foklar da diğer deniz canlıların besin kaynağıdır aynı zamanda. Doğal yollarla her hangi bir canlının gözle görülür derecede neslinin tükenmesi nadirdir. Ekolojik sistemde herhangi bir değerin değişmesi yani besinlerinin insanlar tarafından tüketilmesi onları göç etmeye veya üremelerinde azalmaya sürükleyecektir ki öylede olmaktadır. Ayrıca doğal yollarla da türler yok olabilir fakat akdeniz foklarının soyunun tükenmesinde yeterli yaşam alanının bulunmamasıdır. Çünkü foklar kıyıda ve denizde geniş bir yaşam alnına sahip olmak isterler.

Fokların yaşadıkları mekânlar, denizden girilen kıyı mağaralarıdır. İster su altı, ister su üstü girişli olsun fok mağaraları son senelerde turizm baskısı altında büyük darbe görmüş ve birçok mağara, dalgıç turistlerin yol açtıkları rahatsızlıktan dolayı foklar tarafından kullanılamaz hale gelmiştir. Ve foklar buraları terk etmek zorunda kalmış. Bu mağaralar onlar için yuva ve korunma yerleriydi. İnsanların özel ilgi alanları genişledikçe doğaya ister istemez dışardan müdahale oluyor. Bunun sonucunda ekolojik proses darbe alıyor. Ekolojik denge, canlıların devamını sağlamakla beraber insanlarında zarar görmemesi için, bu denge korunmalı ve sürdürebilirliği gerekir. Akdeniz Fokları tek başına yaşar genelde, çok nadir olsa da 2-4 tane bir arada gözlemlenmiştir. Deniz kirliliği de önümüze potansiyel tehdit olarak karşımıza çıkıyor. Akdeniz foklarında az da olsa ağır metal birikimi tespit edilmiştir. Hem yaşam alanlarından mahrum bırakıyoruz hem de denizleri kirlettiğimiz için onları zehirliyoruz. Şimdilik ağır metal birikimi az ama yıllar geçtikçe bu zehir de artacak. İnsanlar, hayvanların yaşam alanlarını kendi çıkarları için yok etmektedirler ama bunu yaparken asıl kendi yaşamlarını tehdit altına soktuklarının farkında değiller.

Akdeniz Fokları, Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından koruma altına alınmıştır. 11 aylık uzun hamilelik dönemi sonunda bir yavru doğurur. Doğum bir mağaranın en ıssız yerinde gerçekleşir. Bir ya da iki yılda bir hamile kalıp sadece bir tane yavru doğurduğu için hızlı bir şekilde çoğalamıyorlar. Akdeniz fokunun boyu 1 ile 3 metre arasında değişmektedir. Temel besinleri balıklar, kafadan bacaklılar ve ahtapotlardan oluşur. Ağırlığı 400 kilograma kadar ulaşmaktadır. Akdeniz fokunun korunması için bugüne kadar 15 kez Ulusal Fok Komitesi toplantısı düzenlenmiştir ve koruma çalışmaları hala devam etmektedir.

Dünyada yaklaşık 600 civarında Akdeniz foku olduğu düşünülüyor. Bunların yaklaşık 100 tanesi bizim kıyılarımızda yaşamaktadır. Kıyıları işgal etmeye devam edersek Akdeniz fokların nesli hızla tükenecektir. Akdeniz Fokları, Moritanya kıyıları, Madeira Adaları, Türkiye ,Batı Akdeniz , Yunanistan kıyılarında yaşar. En büyük popülasyonu Egede bulunmakta ve bu sebeple de Akdeniz foklarının kaderi iki ülkeye kalmaktadır, Türkiye ve Yunanistan. SAD-AFAG, “Akdeniz Foku Gönüllü Üyelik” Programını başlatmıştır. Büyük ilgi gören Evlat Edinme Programı, Nisan 2002 itibariyle yeniden başlatılmıştır. İnsanlar, bağış yaparak bu çabaya destek olmaktadır. Çevreci dernekler, hayvanların sesi olmuş ve onlar adına mücadele ediyorlar, iyi ki varlar. Çok büyük emek sarf edip çok çalışıyorlar. Sadece hayvanlar için çalışmıyorlar dünyanın geleceği için de çalışıyorlar.

Dilek ÖĞÜTCÜ
Eğitim ve STK Sorumlusu
Faruk Yalçın Zoo

 

Okunma sayısı.: 931


Diğer Haberler
Kuzey Kutbunda Nesli Tükenmiş Mağara Ayısı Bulundu TramemHaber 14.09.2020 12:06
Orka Tahlequah yeniden anne TramemHaber 10.09.2020 17:23
Avcılık tamamen yasaklansın TramemHaber 10.09.2020 14:01
Yaban hayvanlarının nüfusu yüzde 68 azaldı TramemHaber 10.09.2020 14:00
Örümcek ağları ve biyoçeşitlilik TramemHaber 10.09.2020 11:22
Paris Anlaşması Taahhütleri unutulmamalı TramemHaber 09.09.2020 19:08
Orman yangınlarının yüzde 75'i insan eliyle çıkarılıyor TramemHaber 09.09.2020 19:03
Anadolu'nun sırtlanları Atlas'ta TramemHaber 05.08.2020 12:17
Çevre, Doğa, Hayvan Koruma Şube Müdürlüğü TramemHaber 22.07.2020 16:35
Küresel ısınma da kritik eşiğe yaklaşıldı TramemHaber 22.07.2020 16:31
Botswana’da fil ölümleri artıyor TramemHaber 22.07.2020 16:26
İtalya'da kaçış ustası ayı TramemHaber 22.07.2020 16:24
Kutup Ayılarının Nesli 80 Yıl İçinde Tükenebilir TramemHaber 22.07.2020 16:24
Balina kurtarılmaya çalışılıyor TramemHaber 22.07.2020 16:20
Greta Thunberg: AB İklim Krizinde başarısız TramemHaber 22.07.2020 16:12
Botswana’da yüzlerce fil cansız bulundu TramemHaber 22.07.2020 16:06
Tramem Magma da TramemHaber 16.07.2020 11:17
Avını yiyen vaşak görüntülendi TramemHaber 10.07.2020 14:32
Yaban hayvanları av hedefi değildir ! TramemHaber 29.05.2020 05:36
Anne kurdu öldürenlere ceza yağdı TramemHaber 29.05.2020 05:32