Haberler
Kurtların insanlarla dansı Türkiye'nin Anonim Memelileri
Kurtların insanlarla dansı 14.05.2020 21:32

Zürih Üniversitesi’nde popülasyon ekolojisi alanında araştırmalarını sürdüren Doç. Dr. Arpat Özgül’ün ekibi kurtların insan coğrafyasında yaşayabileceği alanları belirlemek için sosyo-ekolojik bir yöntem geliştirdi. Kurtlara uygun ekolojik koşulları ve kurtların nerelerde insanlar tarafından kabul edildiğini incelemek için hem ekolojik hem de sosyolojik bileşenleri içeren yöntem oldukça ilgi çekti.

Yoğun ormanlarla kaplı olan İsviçre'nin üçte birinin kurtlara ekolojik açıdan uygun yaşam alanları sunduğunu, ancak yerel halkın kurtları kabul ettiği alanların çok sınırlı olduğunu söyleyen araştırma ekibinin çalışmasına göre, uygun çevre koşullarının ve insanların kurtlara karşı olumlu tutumunun örtüştüğü bu sınırlı bölgeler, kurt popülasyonunun devamı için kilit öneme sahip.

Yaptıkları açıklama şöyle:

“19. yüzyılın sonlarına doğru Avrupa'nın büyük bir bölümünden silinen kurt popülasyonu, yasal koruma programları sonucu tekrar eski yaşam alanlarında çoğalmaya başladı. Batı Avrupa’nın en yüksek coğrafyası olan İsviçre'deki kurt yayılımı, ekolojik koşulların uygunluğuna rağmen, Avrupa'nın diğer bölgelerine göre büyük ölçüde yavaş. Bunun önemli bir sebebi yöredeki insanların kurtlara karşı olumsuz tutumu.”

İsviçre coğrafyasının kurtlar için ekolojik uygunluğunun belirlenmesinde ülke çapında bir coğrafi bilgi sistemi modeli kullanan araştırma ekibi, yerel halkın kurtlara karşı yaklaşımını belirlemek için de detaylı bir anket çalışması gerçekleştirdi. Rastgele seçilen on bin vatandaşa postayla gönderilen ankete, üçte bir oranında katılım gerçekleşti. Anketlere verilen yanıtları coğrafi bilgilerle birleştiren araştırmacılar bir “kurt kabul haritası” oluşturdu.

Bu sosyolojik haritaya göre: dağlık kesimlerde ve özellikle küçükbaş hayvancılığın yoğun olduğu yerlerde kurt karşıtlığının arttığı; kurtların yaşam alanlarından uzak ve daha yoğun nüfuslu bölgelerde ise kurt karşıtlığının azaldığı görüldü. Halkın kurt karşıtlığının ana sebebi, kurtların insanlar için tehlikeli, hayvancılık ve yaban hayat için de zararlı olarak algılanması. Genç katılımcılar ve kurtların ekosisteme faydası olduğunu düşünen katılımcılar kurtlarla beraber yaşamaya daha olumlu bakıyorlar.

Makalenin başyazarı, yüksek lisans öğrencisi Dominik Behr, “Sosyolojik kabul haritamızı, yaşam alanı uygunluk haritasıyla örtüştürdüğümüzde, İsviçre coğrafyasının yalnızca yüzde altısının olumlu çevre ve sosyolojik koşullara sahip olduğunu gördük. Bu oran, ülke coğrafyasının ekolojik uygunluğu göz önüne alınırsa oldukça düşük.” dedi.

Araştırmanın danışmanı ve etobur ekolojisi uzmanı Dr. Gabriele Cozzi, ekip tarafından hazırlanan sosyoekolojik haritanın, kurt ve yerel halk arasındaki önemli çatışma bölgelerinin tanımlanmasını da sağladığının altını çizdi: “Örneğin, hangi bölgelerin kesintisiz bir kurt habitatı için önemli olduğunu ve bu bölgelerde çevre eğitimi ve ekonomik destek programlarının hangi konulara ağırlık vermesi gerektiğini gösteriyor. Olumlu çevre koşulları ve halkın olumlu tavrının örtüştüğü bölgeler, kurt popülasyonunun kısa vadede başarılı bir şekilde büyümesi için kilit bölgeler. Haritamızın gösterdiği önemli boşluklar ise – örneğin potansiyel koridor bölgeleri – kurt popülasyonunun kazanımına yönelik sosyoekolojik yönetim planlarının hedeflemesi gereken bölgelerdir.”

Popülasyon Ekolojisi Araştırma Grubu’nun başındaki Doç. Dr. Arpat Özgül ise, bir bölgenin herhangi bir tür için uygunluğunu belirleyen ekolojik etkenleri kestirmenin nispeten kolay olduğunu, ancak, insan coğrafyası ile doğal alanların git gide daha fazla çatıştığını ifade etti. Bu yüzden, yerel halkın tutumunun ekolojik uygunluğu nasıl etkilendiğinin de dikkate alınması gerektiğini belirtti: “Bu yaptığımız araştırma, ekolojik ve sosyolojik etkenleri birleştirmenin etkin bir yolunu gösteriyor.”

Özgül için araştırmanın en ilginç yanlarından birisi halkın anketlere katılım oranının yüksekliği:

“Posta yoluyla yaptığımız bu anket çalışmasına hem kurt-severlerden, hem de kurt karşıtlarından çok yüksek bir oranda katılım gerçekleşti. Normalde bu tür bir çalışmaya yüzde 5-10 civarında katılım beklenirken, anket gönderdiğimiz her üç kişiden birisinin cevap vermiş olması, İsviçrelilerin kendi hayatlarını ve çevrelerini etkileyen konularda ne kadar aktif rol aldıklarını gösteriyor.”


Yöntem Türkiye’de de kullanılabilir mi?

Tabii ki. Yeterli katılım sağlanırsa, benzer çalışmalar Türkiye’de insan-yabanhayat çatışmasının olduğu bölgelerin belirlenmesi ve bu bölgelerde etkili çevre yönetimi ve eğitim programlarının oluşturulması için de kullanılabilir.

Kaynak : Ekoloji ve Evrimsel Biyoloji Derneği internet sitesi
www.ekoevo.org/511-2/

T24 Bağımsız internet gazetesi sitesi
t24.com.tr/haber/kurtlarin-insanlarla-dansi,391181

( Kurt Fotoğrafı : Zafer Yıldız, Tramem )

ÜM

 

Okunma sayısı.: 138


Diğer Haberler
Yaralı geyik için seferberlik TramemHaber 22.09.2020 22:36
Kuzey Kutbunda Nesli Tükenmiş Mağara Ayısı Bulundu TramemHaber 14.09.2020 12:06
Orka Tahlequah yeniden anne TramemHaber 10.09.2020 17:23
Avcılık tamamen yasaklansın TramemHaber 10.09.2020 14:01
Yaban hayvanlarının nüfusu yüzde 68 azaldı TramemHaber 10.09.2020 14:00
Örümcek ağları ve biyoçeşitlilik TramemHaber 10.09.2020 11:22
Paris Anlaşması Taahhütleri unutulmamalı TramemHaber 09.09.2020 19:08
Orman yangınlarının yüzde 75'i insan eliyle çıkarılıyor TramemHaber 09.09.2020 19:03
Anadolu'nun sırtlanları Atlas'ta TramemHaber 05.08.2020 12:17
Çevre, Doğa, Hayvan Koruma Şube Müdürlüğü TramemHaber 22.07.2020 16:35
Küresel ısınma da kritik eşiğe yaklaşıldı TramemHaber 22.07.2020 16:31
Botswana’da fil ölümleri artıyor TramemHaber 22.07.2020 16:26
İtalya'da kaçış ustası ayı TramemHaber 22.07.2020 16:24
Kutup Ayılarının Nesli 80 Yıl İçinde Tükenebilir TramemHaber 22.07.2020 16:24
Balina kurtarılmaya çalışılıyor TramemHaber 22.07.2020 16:20
Greta Thunberg: AB İklim Krizinde başarısız TramemHaber 22.07.2020 16:12
Botswana’da yüzlerce fil cansız bulundu TramemHaber 22.07.2020 16:06
Tramem Magma da TramemHaber 16.07.2020 11:17
Avını yiyen vaşak görüntülendi TramemHaber 10.07.2020 14:32
Yaban hayvanları av hedefi değildir ! TramemHaber 29.05.2020 05:36