Haberler
Bozayıların doğadaki işlevi nedir ? Türkiye'nin Anonim Memelileri
Bozayıların doğadaki işlevi nedir ? 30.11.2018 10:42

Bozayıların doğadaki işlevi nedir? Bu türler niçin korunur?

Yaşadıkları doğal alanlarda besin piramidinin en üstünde bulunan bozayılar, Türkiye faunasının önemli türlerinden biridir. Asya ormanlarında kaplan neyse, içinde bulunduğumuz coğrafyada bozayı odur. Beslenme, üreme, barınma gibi temel yaşamsal ihtiyaçlarını karşılamak için geniş ve güvenli alanlara ihtiyaç duyarlar. Doğada en fazla 30 yıl yaşayan bozayılar, yaklaşık beş yaşında üreme olgunluğuna ulaşırlar. Mayıs-haziran aylarında gerçekleşen çiftleşmeden yaklaşık sekiz ay sonra, ocak ya da şubat civarı, genellikle ikiz yavru dünyaya getirirler. Bozayılar yavrularını asla yalnız bırakmaz.

Bir doğal alandaki ayı nüfusu, içinde bulunduğu ekosistemin sağlıklı olduğunun göstergesidir. Yani, onların varlığı, avladıkları geyik, karaca ve yaban keçisi gibi türlerin de varlığının işaretidir. Hem etçil hem otçul olduğundan, varlıkları bu besin çeşitliliğine bağlıdır. Öncelikle bitkilerle beslendiği için doğada önemli bir tohum dağıtıcıdır. Ortamdaki ölü hayvan leşlerini tüketerek ayrıştırılabilmesini kolaylaştırırlar. Doğal seleksiyona yardımcı olup zayıf hayvanları ortamdan ayıklarlar.

Ayıların korunmasıyla ilgili yasal düzenlemeler hakkında bilgi verir misiniz?

Ülkemizde bozayı gibi büyük memelilerin ölüm nedenlerinin başında yasadışı avcılık gelmektedir. 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu’nca oluşturulan Merkez Av Komisyonu’nun belirlediği “avlanacak av hayvanı türleri” arasında yer almayan bozayı “koruma altına alınan türler” arasında listelenmektedir. Türkiye, taraf olduğu “Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi”yle bozayıların korunmasını taahhüt etmiştir. Ayrıca bozayılar, Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES) kapsamındaki türler arasındadır.

Son günlerde, basında yer alan “insan yiyen ayılar” gibi haberler konusunda ne düşünüyorsunuz?

Bu haberler, özellikle kamuoyuna sunuş biçimi açısından endişeyle takip edilmekte ve avı yasak olan türün öldürülmesini meşrulaştırmak için maksatlı olarak yapıldığı izlenimi uyandırmaktadır. Kuşkuşuz ki insan hayatı her şeyden önce gelir. Dünyanın birçok bölgesinde olduğu gibi yabani hayvanlar ile insanın karşı karşıya geldiği ve çatışma yaşadığı durumlar olabilir. Bu tür durumlarda, yabani hayvanlara yönelik ön yargıları beslemek ve en kestirme yol olan öldürmek yerine, yapılması gereken şey, bu ilişkinin doğru yönetilmesi ve her iki tarafın da zarar görmekten korunmasıdır. Yaban hayatının korunmasıyla ilgili kamu kuruluşlarının görevi, hem insan hem doğa için kazan-kazan mekanizmalarını geliştirmek ve etkin bir şekilde uygulanmasını sağlamaktır.

Olası bir bozayı-insan çatışmasından kaçınmak ve insanın zarar görmesini engellemek için neler yapmak gerekir?

Doğal yaşam ortamında birçok canlı gibi ayılar da, normal koşullarda insanla karşı karşıya gelmekten kaçınır. Dişi ayılar kış uykusundan çıktıkları mart ve nisan aylarında, açlığın da etkisiyle saldırgan davranışlar sergileyebilir. Ya da yavrularını büyüten anne ayılar bu dönemde hassas olabilir. Bu nedenle, insanın da mümkün mertebe ayıyla karşılaşmaktan kaçınması, kırsal alanda buna uygun rotaları ve araçları tercih etmesi veya gürültü çıkararak ilerlemesi daha güvenli bir yol olur. İnsan-ayı çatışmasının en önemli nedenlerinden biri de insan baskısına bağlı olarak yaşam alanlarının daralması ve doğal gıda kaynaklarının azalmasıyla insan kaynaklı gıdalara yönelmeleridir. Bu durumda, arı kovanları, meyve ve sebze bahçeleri, çiftlik hayvanları ve çöplükler, onlar için kolay hedef olabilmektedir. Bu nedenle, ayı popülasyonunun bulunduğu yerlerde, insanların doğru davranışlar konusunda eğitilmesi, elektrikli çit, çoban köpekleri ve maddi zararların tazmini için sigorta sistemleri gibi önleyici tedbirlerin devreye sokulması gerekmektedir.

Kaynak:
WWF Türkiye (Dünya Doğayı Koruma Vakfı) İnternet sitesi

www.wwf.org.tr/basin_bultenleri/guncel_haberler/?8180/bozayilar

ÜM

 

Okunma sayısı.: 383


Diğer Haberler
NHM 2020 yılı yaban hayatı fotoğrafı ödülü TramemHaber 20.11.2020 18:07
Erzincan'da, sürü halindeki şamualar görüntülendi TramemHaber 20.11.2020 18:07
Görünmez avcı Karakulak Atlas ta TramemHaber 17.11.2020 15:44
Para karşılığı avlanma aslan neslini tehdit ediyor TramemHaber 06.11.2020 16:07
İnsanlar önce köpekleri evcilleştirdi TramemHaber 06.11.2020 15:53
Yarasalar sosyal mesafeyi koruyor TramemHaber 06.11.2020 15:49
Biyoçeşitlilik çalışmalarının öncü ismi : Georgina Mace TramemHaber 05.11.2020 17:22
Spil Dağı'nda yaralı porsuk bulundu TramemHaber 14.10.2020 10:49
Yaralı çengel boynuzlu dağ keçisi tedaviye alındı TramemHaber 14.10.2020 10:46
Büyükçekmece Gölü'nde su samuru görüntülendi TramemHaber 14.10.2020 10:40
Parkta yakalanan vaşak gözlem altında TramemHaber 14.10.2020 10:38
Yolunu şaşıran balina okyanusa döndü TramemHaber 08.10.2020 19:54
Tunceli de vaşak kaza kurbanı TramemHaber 08.10.2020 19:51
Attenborough'nun ilham verici hayatı TramemHaber 08.10.2020 19:48
Karaya vuran balinanın midesinden plastik çıktı TramemHaber 08.10.2020 19:36
Koruma altındaki oklukirpi öldürüldü TramemHaber 08.10.2020 19:34
Zimbabve de filler gizemli bir hastalıktan ölüyor TramemHaber 29.09.2020 11:36
Yeniden yabanileştirme ağaçlandırmadan iyidir TramemHaber 28.09.2020 10:42
Sinop ta üç yavru sincap koruma altında TramemHaber 28.09.2020 10:38
Avustralya'da balinalar sığ sularda mahsur kaldı TramemHaber 28.09.2020 10:33