Haberler
Bozayıların doğadaki işlevi nedir ? Türkiye'nin Anonim Memelileri
Bozayıların doğadaki işlevi nedir ? 30.11.2018 10:42

Bozayıların doğadaki işlevi nedir? Bu türler niçin korunur?

Yaşadıkları doğal alanlarda besin piramidinin en üstünde bulunan bozayılar, Türkiye faunasının önemli türlerinden biridir. Asya ormanlarında kaplan neyse, içinde bulunduğumuz coğrafyada bozayı odur. Beslenme, üreme, barınma gibi temel yaşamsal ihtiyaçlarını karşılamak için geniş ve güvenli alanlara ihtiyaç duyarlar. Doğada en fazla 30 yıl yaşayan bozayılar, yaklaşık beş yaşında üreme olgunluğuna ulaşırlar. Mayıs-haziran aylarında gerçekleşen çiftleşmeden yaklaşık sekiz ay sonra, ocak ya da şubat civarı, genellikle ikiz yavru dünyaya getirirler. Bozayılar yavrularını asla yalnız bırakmaz.

Bir doğal alandaki ayı nüfusu, içinde bulunduğu ekosistemin sağlıklı olduğunun göstergesidir. Yani, onların varlığı, avladıkları geyik, karaca ve yaban keçisi gibi türlerin de varlığının işaretidir. Hem etçil hem otçul olduğundan, varlıkları bu besin çeşitliliğine bağlıdır. Öncelikle bitkilerle beslendiği için doğada önemli bir tohum dağıtıcıdır. Ortamdaki ölü hayvan leşlerini tüketerek ayrıştırılabilmesini kolaylaştırırlar. Doğal seleksiyona yardımcı olup zayıf hayvanları ortamdan ayıklarlar.

Ayıların korunmasıyla ilgili yasal düzenlemeler hakkında bilgi verir misiniz?

Ülkemizde bozayı gibi büyük memelilerin ölüm nedenlerinin başında yasadışı avcılık gelmektedir. 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu’nca oluşturulan Merkez Av Komisyonu’nun belirlediği “avlanacak av hayvanı türleri” arasında yer almayan bozayı “koruma altına alınan türler” arasında listelenmektedir. Türkiye, taraf olduğu “Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi”yle bozayıların korunmasını taahhüt etmiştir. Ayrıca bozayılar, Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES) kapsamındaki türler arasındadır.

Son günlerde, basında yer alan “insan yiyen ayılar” gibi haberler konusunda ne düşünüyorsunuz?

Bu haberler, özellikle kamuoyuna sunuş biçimi açısından endişeyle takip edilmekte ve avı yasak olan türün öldürülmesini meşrulaştırmak için maksatlı olarak yapıldığı izlenimi uyandırmaktadır. Kuşkuşuz ki insan hayatı her şeyden önce gelir. Dünyanın birçok bölgesinde olduğu gibi yabani hayvanlar ile insanın karşı karşıya geldiği ve çatışma yaşadığı durumlar olabilir. Bu tür durumlarda, yabani hayvanlara yönelik ön yargıları beslemek ve en kestirme yol olan öldürmek yerine, yapılması gereken şey, bu ilişkinin doğru yönetilmesi ve her iki tarafın da zarar görmekten korunmasıdır. Yaban hayatının korunmasıyla ilgili kamu kuruluşlarının görevi, hem insan hem doğa için kazan-kazan mekanizmalarını geliştirmek ve etkin bir şekilde uygulanmasını sağlamaktır.

Olası bir bozayı-insan çatışmasından kaçınmak ve insanın zarar görmesini engellemek için neler yapmak gerekir?

Doğal yaşam ortamında birçok canlı gibi ayılar da, normal koşullarda insanla karşı karşıya gelmekten kaçınır. Dişi ayılar kış uykusundan çıktıkları mart ve nisan aylarında, açlığın da etkisiyle saldırgan davranışlar sergileyebilir. Ya da yavrularını büyüten anne ayılar bu dönemde hassas olabilir. Bu nedenle, insanın da mümkün mertebe ayıyla karşılaşmaktan kaçınması, kırsal alanda buna uygun rotaları ve araçları tercih etmesi veya gürültü çıkararak ilerlemesi daha güvenli bir yol olur. İnsan-ayı çatışmasının en önemli nedenlerinden biri de insan baskısına bağlı olarak yaşam alanlarının daralması ve doğal gıda kaynaklarının azalmasıyla insan kaynaklı gıdalara yönelmeleridir. Bu durumda, arı kovanları, meyve ve sebze bahçeleri, çiftlik hayvanları ve çöplükler, onlar için kolay hedef olabilmektedir. Bu nedenle, ayı popülasyonunun bulunduğu yerlerde, insanların doğru davranışlar konusunda eğitilmesi, elektrikli çit, çoban köpekleri ve maddi zararların tazmini için sigorta sistemleri gibi önleyici tedbirlerin devreye sokulması gerekmektedir.

Kaynak:
WWF Türkiye (Dünya Doğayı Koruma Vakfı) İnternet sitesi

www.wwf.org.tr/basin_bultenleri/guncel_haberler/?8180/bozayilar

ÜM

 

Okunma sayısı.: 90


Diğer Haberler
Tagar Çayı üzerine HES projesi için verilen ‘ÇED olumlu’ kararını iptal edildi TramemHaber 12.01.2019 14:33
Sinop'ta balık avlarken görüntülenen su samuru renkli görüntülere sahne oldu TramemHaber 11.01.2019 09:07
Bozayıların kış uykusu için 'çöplüklerden beslenmesini önleyin' önerisi TramemHaber 07.01.2019 18:37
Yüzleri gülse de nesli tükeniyor TramemHaber 05.01.2019 21:00
Kurtlardan kaçarken çukura düşen geyik kurtarıldı TramemHaber 04.01.2019 08:11
Yaralı çakal tedavi altına alındı TramemHaber 04.01.2019 08:08
Yunus yoksa balık da yok ! TramemHaber 02.01.2019 13:49
Uzmanından Eber Gölü'nü kurtarma önerileri TramemHaber 23.12.2018 18:43
Yavru bozayı ilçe merkezinde yiyecek aradı TramemHaber 23.12.2018 18:36
Tunceli'de 'gelincik' görüntülendi TramemHaber 23.12.2018 18:34
Çığın altında kalan dağ keçisinin iki bacağı kırıldı TramemHaber 21.12.2018 14:07
Avcılar'ın yaraladığı vaşak tedavi altında TramemHaber 21.12.2018 13:51
Nadir görülen yaban kedisi doğaya bırakıldı TramemHaber 21.12.2018 13:40
Geyik avcısına 'Bambi' izleme cezası TramemHaber 21.12.2018 13:32
Yaban hayvanları-İnsan çatışması anketi TramemHaber 18.12.2018 10:53
Ormanlar yarasalarla korunacak TramemHaber 13.12.2018 16:26
Sivas Suşehri'nde üç vaşak TramemHaber 05.12.2018 15:43
Suşehri'nde 3 vaşak aynı anda görüntülendi TramemHaber 02.12.2018 11:31
Kato Dağı’nda aç kalan ayı Mehmetçiğe sığındı TramemHaber 02.12.2018 11:19
Bozayılar mı ormandan çıktı yoksa insanlar mı ormana girdi ? TramemHaber 29.11.2018 17:05