Haberler
Dağ ceylanları tehlikede ! Türkiye'nin Anonim Memelileri
Dağ ceylanları tehlikede ! 03.08.2017 12:25

Hatay'da Dağ ceylanlarının yaşama alanının içine tekrar bir Çimento fabrikası yapılması planlanıyor. Hatta ÇED raporu bile tamamlanmış ve “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararı verilmiş durumda. Projenin yeri Kumlu ilçesi Akpınar köyü kayalık bozkır alanları. Yaptığımız çalışmalara göre bu alan Dağ ceylanları yaşama alanının güney sınırı içinde. ÇED raporunu inceledim. Tam bir felaket.

ÇED raporunda Proje sahası için;
• 56 bitki türü,
• 17 sürüngen türü,
• 39 kuş türü,
• 17 memeli türü
Listelenmiş bulunmaktadır.

BİTKİLER: Türkiye'de bitki türü sayısı 11.000’in üzerindedir ve bunlardan yaklaşık üçte biri endemiktir. Durum böyle iken proje sahası için sadece 56 bitki taksonunun listelenmiş olması ve bunlardan hiç birisinin endemik olmaması güven verici ve ikna edici değildir.

SÜRÜNGENLER: Bölgede yaygın olarak bulunmasına ve ismini bile Hatay’dan almasına rağmen Hatay Kertenkelesi bile sürüngen listesinde bulunmamaktadır. Bunun yanında alanda yaygın olarak görülen Bukalemun ve Bozkır keleri gibi bölge için yaygın türler bile listede yer almamaktadır.
KUŞLAR: Hatay Bölgesi Türkiye’deki en büyük kuş göç yolu üzerinde bulunmaktadır. Afrika-Asya-Avrupa arasında göç eden kuşların Türkiye’ye ana giriş ve çıkış yolu Hatay bölgesidir. Her göç döneminde milyonlarda kuş alanı kullanmaktadır. Hatay ilinden belirlenmiş kuş türü sayısı da yaklaşık 350’dir. Buna rağmen ÇED raporunda proje sahası için sadece 39 kuş türünün listelenmiş olması inandırıcılıktan ve güvenilirlikten uzak oldukça şaşırtıcı ve ciddiyetsiz bir rakamdır.

MEMELİLER: Bölgenin en önemli hayvan türü Hatay dağ ceylanı (Gazella gazella) olmasına ve yaptığımız çalışmalarda proje sahasında yaşadığı tarafımızdan belirlenmiş olmasına rağmen bu türün ÇED raporunda adı dahi geçmemektedir. Bu türün yanında proje sahası ve yakın çevresinde Derneğimiz tarafımızdan yapılan ve bir kısmı yayınlanan bilimsel çalışmalarda proje sahasını da kapsayan kayalık ve bozkır yapıdaki alanda Hatay Dağ ceylanının yaşamakta olduğu belirlenmiştir (Çoğal et al. 2016, Çoğal and Sözen 2017). Bunun yanında aynı habitatta Kayalık gerbilinin (Gerbillus dasyurus) yaşamakta olduğu Hatay için yeni bir memeli türü olarak kaydedilmiştir (Çoğal et al. 2016). Bunların yanında Çizgili sırtlan (Hyaena hyaena) ve Saz kedisine ait Fotokapan görüntüleri de yine aynı alanı içine alan daha geniş bir alandan Kumlu – Kaletepe Köyü arası bölgede derneğimiz çalışmalarıyla kaydedilmiştir ve sonuçlar sıklıkla kamuoyu ile de paylaşılmıştır.
Çizgili sırtlan, Saz kedisi, Kayalık gerbili Türkiye’deki nadirlikleri ve nesillerinin tehlikede olması nedeniyle T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından üzerinde Tür Koruma Eylem Planı yapılan memeli türleridir. 2017 yılı içinde de Hatay Dağ Ceylanı için Tür Koruma Eylem Planına başlanmıştır. Dolayısı ile Türkiye’de Tür Koruma Eylem Planı yapılmış ve yapılmakta olan 9 memeli türünden 4 tanesi bu alanda yaşamaktadır. Türkiye’deki başka hiçbir bölgede üzerinde Tür Koruma Eylem Planı yapılmış 4 memeli türünün bir arada yaşadığı başka bir alan yoktur. Alan memeli türleri bakımından bu kadar önemli iken bu 4 memeli türünün hiç birisine ÇED raporunda yer verilmediği görülmektedir. Bunların yanında memeli listesinde hiçbir yarasa türünün bulunmaması açıklanabilir bir durum değildir. Oysa Hatay bölgesinde bugüne kadar yapılan bilimsel çalışmalarla 17 yarasa türü belirlenmiş durumdadır ve bunların önemli bir bölümü de nesli tehlike altında olan türlerdir. Bilimsel kaynaklara göre Hatay bölgesinde bulunan Körfare türü sadece Nannospalax ehrenbergi olmasına rağmen ÇED raporunda Spalax leucodon da bölge için listelenmiştir. Hâlbuki bu tür Türkiye’de sadece Trakya bölgesinde yaşamaktadır. Buna benzer şekilde Apodemus sylvaticus türünün de teyit edilmiş kayıtları sadece Trakya’dan ve Zonguldak bölgesinden olmasına rağmen proje sahası için listelenmiş durumdadır. Oklu kirpi (Hystrix indica), Alacasansar (Vormela peregusna), Kuyruksüren (Herpestes ichneumon), Yabani tavşan (Lepus europaeus), Sansar (Martes foina) gibi pek çok diğer memeli türü de bölgede çok yaygın olmasına rağmen listede bulunmamaktadır. Karataş (2016) tarafından yapılan son derleme çalışmasında Hatay için 66 memeli türü listelenmiş olup bu türlerden pek çoğu ÇED raporu listesinde bulunmamaktadır. Yani listede hem büyük eksikler, hem de çok ciddi hatalar bulunmaktadır. Mevcut hali ile listeye güvenilmesi mümkün değildir ve bu listedeki türlere göre değerlendirme yapıp düzgün sonuçlara ulaşılması ve koruma tedbirleri önerilmesi de mümkün görülmemektedir.

SONUÇ: Sadece verilen az sayıda örnekten bile kolayca görülebileceği gibi fauna listelerinde çok büyük eksiklikler ve hatalar mevcuttur. Bu listelere güvenilmesi mümkün değildir. Bu güvenilemez durumdaki listedeki eksik, fazla ve hatalı türlere göre yapılacak değerlendirmelerin de tutarlı, doğru olması, mevcut durumu yeterli bir şekilde ortaya koyması, gerekli koruma tedbirlerini gerektiği gibi ortaya koyması mümkün değildir.

KAYNAKLAR
Çoğal M. and Sözen M. 2017. The status and distribution of Gazella gazella in Hatay province, Turkey, with records of medium and large mammals. 12th International Mammalogical Congress. Perth, Western Australia, 9 – 14 July 2017.
Çoğal, M., Sözen M. 2017. The status and distribution of Gazella gazella (Artiodactyla: Mammalia) In Hatay province, Southern Turkey, with records of medium and large mammals. Isr. J. Ecol. Evol. Submitted.
Çoğal, M., Ünal, M., Öktem İMA. and Sözen, M., 2016. Hassa-Reyhanli (Hatay) Arası Bölgede Çizgili Sırtlanın (Hyaena hyaena) Yayılış ve Ekolojisinin Belirlenmesi Ön Çalışmaları “A Preliminary Study to Determine Distribution and Ecology of Striped Hyena (Hyaena hyaena) in the Area between Hassa and Reyhanli (Hatay)”. Tabiat ve İnsan. 50 (194): 24-37.
Karataş A., 2016. Hatay ilinin Memeli faunası. Tabiat ve İnsan. 50 (194): 17-23.
Kryštufek B, Vohralík V (2005). Mammals of Turkey and Cyprus (Rodentia I: Sciuridae, dipodidae, Gliridae, Arvicolinae). Annales Majora, Koper.
Sözen M., Çoğal, M. 2017. Gerbillus dasyurus (Rodentia: Gerbillinae) record from Hatay Province in Turkey. Acta Zoologica Bulgarica. Submitted.
Kryštufek B and Vohralík V (2009). Mammals of Turkey and Cyprus (Rodentia II: Crıcetinae, Muridae, Spalacidae, Calomyscidae, Capromyidae, Hystricidae, Castoridae). Annales Majora, Koper.

Yazı ve Fotoğraf Prof.Dr.Mustafa Sözen (spalaxtr)

hataysoz.com/haber/kiymayin-ceylanlara....html

ÜM

 

Okunma sayısı.: 520


Diğer Haberler
Kayseri’de zürafa fosili ortaya çıktı TramemHaber 14.07.2019 15:28
Çanakkale Kirazlı’da neler oluyor? TramemHaber 14.07.2019 10:47
Ayılar değil insanlar hatalı TramemHaber 14.07.2019 10:25
Ölü balina kıyıya vurdu... TramemHaber 12.07.2019 12:36
2019-2020 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı TramemHaber 25.06.2019 23:13
Son 250 yılda 571 bitki türü yok oldu TramemHaber 12.06.2019 08:57
Bozayı Nemrut Dağı'nda görüntülendi TramemHaber 31.05.2019 10:28
Köye gelen 'Vaşak' yakından görüntülendi TramemHaber 31.05.2019 10:22
Eskişehir'deki su samurları mercek altında TramemHaber 12.05.2019 14:19
Bir kutup ayısı kameraya denk gelirse ne olur ? TramemHaber 09.05.2019 08:49
Hasta yaban keçisini av koruma memurları kurtardı TramemHaber 09.05.2019 08:44
Bitkin bulunan çakal doğal ortamına bırakıldı TramemHaber 09.05.2019 08:34
Karacalar boğulmaktan kurtarıldı TramemHaber 09.05.2019 08:32
Boz ayı yiyecek ararken görüntülendi TramemHaber 09.05.2019 08:31
Yaralı yaban keçisi yavrusu, botla Fırat Nehrinden karşıya geçirilerek tedavi edildi TramemHaber 09.05.2019 08:27
Bitkin bulunan ağaç yediuyuru tedavi altına alındı TramemHaber 09.05.2019 08:25
Sarıkamış'ta yemek kokusu yavru ayıyı sokağa indirdi TramemHaber 09.05.2019 08:22
Annelerinin terk ettiği yavru tilkiler koruma altına alındı TramemHaber 09.05.2019 08:21
Akdeniz fokunu şikayet ettiler TramemHaber 09.05.2019 08:18
Dağ Ceylanları şimdilik kurtuldu TramemHaber 09.05.2019 07:40