161 / Sincap / Caucasian Squirrel / Sciurus anomalus Türkiye'nin Anonim Memelileri
Sincaplar / Sincap / Caucasian Squirrel / Sciurus anomalus 
 


Yükleniyor.
Yaşam Alanları

Biyolojik Bilgiler
 
20-21 cm0,31 kg  

Ortalama Yaşam Süresi10 yıl
Hamilelik Süresi40 gün
Doğumda ki Yavru Sayısı3-8 adet

Editör bilgileri
Memeli Türü Sincap
Tür Yetkilisimammalsturkey
Tür Hakkında ilk derleme27.05.2009 22:31
En son güncellemeyi yapanmammalsturkey
Son güncelleme22.01.2018 04:04
Güncellenme sayısı173

En İyiler
Sincap
Fotograf Türü Aksiyon
01.12.2009 00:34

Sincap
Fotograf Türü Sanatsal
23.11.2009 15:02

Sincap
Fotograf Türü Beslenme
23.11.2018 09:21

Sincap
Fotograf Türü Sabit
28.05.2009 02:27


Video

 
Tanımı
Sincaplar insanlar tarafından en fazla tanınan memeli türlerinden biridir. Yüzlerce çocuk hikayesine ve çizgi filmlere konu olan bu sevimli hayvanın ülkemizde iki türü yaşamaktadır. Diğer tür Trakya ve Doğu Karadeniz bölgelerinde yayılış gösteren Kızıl Sincap (Sciurus vulgaris) dır.

Sciurus cinsine mensup 29 ağaç sincabı türünden biri olan bu türün, rengi bölgelere ve mevsimlere göre kırmızımsıdan koyu griye kadar değişir. Postları dorsalde (sırt kısmında) genellikle kırmızımsı kahverengi, ventralde (karın kısmında) açık sarıdır. Kış kürkünün dorsal rengi yaz kürkünden daha koyudur.

Sırtı boz ve kırçıllı, karın kısmı ise açık kahverengidir. Sırt ve karın arasındaki renk farkı vücudunun yan tarafında belirgin olarak görülür. Ayaklarının ve kuyruğunun üstü kınalı kahverengi, kuyruğunun altı ise sırt rengindedir.

Sincaplarda bazen Melanizm denilen bir genetik bozukluk sonucu melanistik bireyler ortaya çıkabilir. ( www.tramem.org/memeliler/?fsx=2fsdl15@d&idx=1800 ) , ( www.tramem.org/memeliler/?fsx=2fsdl15@d&idx=1674 ) Bu bireylerin vücudu doğuştan vücuda siyah rengi veren melanin pigmentini normal olması gereken orandan aşırı derecede fazla depolar. Depolanan bu melanin pigmenti bu bireylerin fotoğraftaki birey gibi tamamen siyah görünmesine yol açar. Bu konuda bilgisi olmayan vatandaşlar gördükleri siyah sincabı yeni bir tür zannedebilirler. Melanizm en fazla “Panthera pardus” (Jaguar, Pars, Panter) da görünen bir olaydır.

Melanistik ve normal bireylerin doğal ortamında yan yana çekilmiş fotoğrafı: ( www.tramem.org/memeliler/?fsx=2fsdl15@d&idx=1785 )

Kızıl Sincap (Sciurus vulgaris)'dan farklı olarak ondan daha iridir. Ayrıca iki türü birbirinden ayıran en belirgin fark ise bu türde, Kızıl Sincap (Sciurus vulgaris)'ın kulak uçlarında yer alan püskül şeklinde uzamış kıllar bulunmaz. Kızıl Sincap isminde olduğu gibi tamamen kızıl renkte iken bu türün sırt bölümünde belirgin bir gri-siyahımsı bir koyuluk mevcuttur.

Kuyruk uzunluğu ortalama 13,5 cm'dir. Kulak uzunluğu ise ortalama 31 mm'dir. Vücut uzunluğu ortalama 20 cm'dir. Ağırlığı ortalama 300 gr'dır.

Diş formülleri I 1/1, Pm 1/1, M 3/3=20’dir. Köpek dişleri yoktur. TTTT No: 8320 Diploid kromozom sayısı 2n=40, fundamental kromozom sayısı NF=80 ve otozomal kol sayısı NFa=76 dır.
-------------------------------
SİSTEMATİK HİYERARŞİSİ:
-------------------------------
Takım: [Ordo]: Rodentia ( Kemiriciler, Kemirgenler )
Alt Takım: [Subordo]: Sciurimorpha (Sincapsılar)
Süper Familya: [Superfamilya]: Sciuroidea
Aile: [Familya]: Sciuridae ( Sincapgiller )
Alt Familya: [Subfamilya]: Sciurinae Hemprich, 1820 ( Yer ve Ağaç Sincapları )
Cins: [Genus]: Sciurus Linnaeus, 1758 ( Ağaç Sincapları )
Tür: [Species]: Sciurus anomalus J.Gmelin, 1778 {Güldenstaedt, 1785} [?]
Alttürler: S. anomalus anomalus J.Gmelin, 1778, S. anomalus syriacus Ehrenberg, 1828, S. anomalus pallescens (Gray, 1867)

Habitatı
Karasal iklim şartlarına adapte olmuş bir kemiricidir. 2000 metre yüksekliğe kadar olan ormanlık ve ağaçlık alanlarda görülebilmektedir. Sincap ağaçlarda yaşar. İbreli ve karışık ormanları, özellikle de Meşe ve Çem ağaçlarının oluşturduğu ormanları tercih eder. Yaşlı ağaçların kovuklarına yuva yaparlar, meşe (Quercus spp.) ve Doğu Çınarı (Platanus orientalis) ağaçları öncelikli tercihleridir. Terk edilmiş ağaçkakan yuvaları da sincaplar için çok iyi bir yuva olmaktadır. Ağaçlardan başka bazen de taş yığınları içinde, kaya oyuklarında, mezarlıklarda ve terkedilmiş yapılarda da yaşamlarını sürdürmektedirler.

Yayılışı ve Yerel Adlar
Transkafkasya (Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan), Yunanistan, İran, Irak, Suriye, İsrail, Filistin, Ürdün, Lübnan ve Türkiye'de bulunur. "Uluslararası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN)" tarafından oluşturulmuş olan, türün Dünya üzerindeki yayılış haritası: www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/20000/0/rangemap

Ülkemizin neredeyse tamamında bulunmaktadır. Trakya; Anadolu Sincabı için doğal yayılış alanı değildir. Fakat 30-40 yıl önce İstanbul'un Avrupa Yakasında ki Emirgan Korusu ve Yıldız Parkı başta olmak üzere diğer park ve bahçelerine insanlar tarafından bırakılmış ve buralarda çoğalarak yaşamlarını sürdürmektedir.

Trabzon, Rize ve Artvin illerimizde hem Anadolu Sincabı (Sciurus anomalus) hem de Kızıl Sincap (Sciurus vulgaris) yayılış göstermektedir.

Bu tür Gökçeada da doğal olarak bulunmasına karşın Bozcaada da bulunmamaktadır. Bunun başlıca sebebi olarak Bozcaada’nın Gökçeada’ya göre saha küçük ve sincap için habitat şartlarının elverişsiz olması olarak tahmin edilmektedir.

S. anomalus pallescens (Gray, 1867) alttürü Irak sınırına yakın bölgelerde yayılış göstermektedir.

Beslenme
Sert kabuklu meyveler temel besinleridir. Sincapların besinleri arasında ağaçların tohum, filiz, tomurcuk, kozalak ve meyveleri büyük bir yer tutmaktadır ve bunlar sincapların en önemli besin kaynaklarını oluşturmaktadır.

Meşe, Çam, Kestane, Fındık ve Ceviz ağaçlarının tohumlarını severek yerler. Bu tohumları ön ayakları ile tuttuktan sonra dişeri ile sert kabuğunu kemirirler ve daha sonra içindeki endospermi yerler. Kışın yemek için tohumları depo ederler. Tohumları ağızlarına doldurarak yuvaya taşırlar. Ağızlarına bir seferde 3 cevizi alabilirler. Dut (Morus spp.) ağaçlarından da beslenir.

Sert ve kabuklu meyveler temel besinleri olmasına rağmen, bazen filizleri de kemirerek yerler. Mantar, meyve, böcek, kuş yumurtası ve küçük kuşlar da besin listelerinde önemli bir yer almaktadır. Sincapları günlük besin ihtiyaçları; yazın bir günde 55 gr. sonbaharda 70 gr., kışın 35 gr., ilkbaharda 80 gr. dır (Klemm 1958).

Japonya’da yapılan bir araştırmaya göre bir ağaç sincabının günde ortalama 450-600 ladin sürgünü kemirdiği tespit edilmiştir (Klemm 1958).

Ayrıca şifalı bir bitki olan Karaçılı (Paliurus aculeatus) meyvelerini de besin olarak kullandıkları gözlemlenmiştir. [Ümit MALKOÇOĞLU]

Sincabın doğal besinlerini yerken veya taşırken çekilmiş sitemizdeki fotoğraflar;

• Çam kozalağı, www.tramem.org/memeliler/?fsx=2fsdl15@d&idx=2118 [ZIRVANA: Namık KEMAL]

• Meşe palamudu, www.tramem.org/memeliler/?fsx=2fsdl15@d&idx=2100 [tkara: Tufan KARA]

• Kestane, www.tramem.org/memeliler/?fsx=2fsdl15@d&idx=3031 [MuratC: Murat ÇUHADAROĞLU]

• Ceviz, www.tramem.org/memeliler/?fsx=2fsdl15@d&idx=1141 [hakan81: Ediz Hakan YÜCEL]

• Fındık, www.tramem.org/memeliler/?fsx=2fsdl15@d&idx=529 [nkaano: Nurikaan ÖZKAZANÇ]

• Karaçalı, www.tramem.org/memeliler/?fsx=2fsdl15@d&idx=2629 [Tirvana: Ümit MALKOÇOĞLU]

• Mantar, www.tramem.org/memeliler/?fsx=gozlem&islem=oku&detay=897 [demesi26: Mehmet SİNKİL]



Biyolojisi
Çiftleşmeleri baharda başlar. Yaklaşık 40 gün süren gebelikten sonra tüysüz, gözleri görmeyen 3 – 8 kadar yavru doğururlar. Yılda yaklaşık 2 – 3 kez çiftleşirler. Yavruları bir yılda olgunlaşır. Ömürleri ortalama 10 yıldır.

Baş düşmanları arasında Ağaç Sansarı (Martes martes), Kaya Sansarı (Martes foina), Kızıl Tilki (Vulpes vulpes), Gelincik (Mustela nivalis), Yaban Kedisi (Felis silvestris) [ www.tramem.org/memeliler/?fsx=2fsdl15@d&idx=459] gibi yırtıcı memelilerin yanı sıra; Kaya Kartalı (Aquila chrysaetos), Baykuş, Şahin gibi yırtıcı kuşlar bulunmaktadır. Yerleşim birimlerine yakın yerlerde yaşamakta olan sincapların baş düşmanı ise evcil kediler oluşturmaktadır.

Göçü
Göç eden bir memeli türü değildir. Ömürleri boyunca aynı bölgede yaşarlar hatta aynı ağaçta yaşamaktadırlar.

Popülasyonu
"Uluslararası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN)" tarafından her yıl yayınlanan "Nesli Tükenme Tehlikesi Altında Olan Türlerin Kırmızı Listesi (IUCN Redlist)"nin 2001 yılında yayınlanan 3.1 versiyonunda tür; “Yaygın Bulunan Türler” anlamına gelen "LC" (Asgari Endişe) kategorisinde temsil edilmektedir. ( www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/20000/0 )

"Çevre ve Orman Bakanlığı Merkez Av Komisyonu" tarafından avı yasaklanmış türler arasında bulunmaktadır.

Badem, fındık, ceviz, fıstık, kestane, erik ve kayısı ağaçlarının meyvelerini çok sevdiklerinden, meyve yetiştiricileri tarafından zararlı bir kemirgen olarak bilinmekte olan sincaplar, bu gibi meyve yetiştiriciliğinin yaygın olduğu bölgelerde insanlar tarafından zarar görmektedir. Meyve ağaçlarına musallat olan sincapları çeşitli yöntemlerle avlamaktadırlar.

Çevre şartlarındaki olumsuz değişiklikler ve bilinçsizce yapılan avlanma ile sayıları büyük ölçüde azalmıştır.

Davranışları
Gündüzleri aktif olan bu hayvanlar yuvalarını yaşlı ağaçlardaki kovuklara ya da ağaçkakan yuvalarına yaparlar. İyi bir tırmanıcıdır, tırnaklarını kullanarak ağaçlara çok iyi tırmanır. ( www.tramem.org/memeliler/?fsx=2fsdl15@d&idx=3954#.Unuu88s5mwk ) [şenoll: Şenol UZUNOĞLU] Dallardan dallara atlayarak ağaçlar arasında gezerler. Tam anlamıyla bir kış uykusuna yatmazlar. Sincaplar besinlerini, özelliklede Pinaceae familyasına dahil olan bitkilerin kozalaklarını ön ayaklarını birer el gibi kullanıp tuttuktan sonra kozalağın karpellerini kozalak pulları) dişleri ile kemirerek yerler. Ormanda ya da bir kozalaklı ağacın altında kozalak pulları yenmiş (kemirilmiş) ve sadece kozalak ekseni kalmış vaziyette bir kozalak artığına rastlarsanız bu yakınlarda büyük ihtimalle bir sincabın olduğunun göstergesidir. Kozalakların yenme şekli kemirici türlerine göre değişiklik göstermektedir. Bu da türleri arazi çalışmalarında dışkı, ayak izi, gibi endirekt olarak belirlemenin başlıca yollarından biridir. Her kemirilmiş kozalak, bunu bir sincabın yaptığını göstermez. Bazı fare türleri ağaçlardan yere düşen kozalakları kemirerek yemektedirler. Bu yüzden kesin kanaat getiremeyiz.

Sincaplar kış uykusuna yatmadan önce sonbaharda ilkbahar için yiyecek toplar ve bunları toprağın altına gömerek depolarlar. İhtiyaç duyduklarında ise gömdüklerini çıkarıp yerler. Sincaplar asla kış uykusundan önce gömdükleri yeri uykudan kalktıktan sonra unutmazlar. Örneğin sonbaharda yere düşen meşe palamutlarını belirledikleri yerlere gömen sincaplar ilkbaharda geldiklerinde karşılarında sadece bir filiz bulurlar. Fakat ülkemizde bulunmayan gri sincaplar meşe palamudunu gömmeden önce küçük olan embriyoyu kök kısmıyla beraber koparıp, daha sonra palamudu gömerler. Palamut bu şekilde toprakla buluştuğunda çimlenme kabiliyetin kaybettiği için filiz veremez. Sincaplar bu davranışları sayesinde bitkilerin özellikle de meşe, ceviz, fındık gibi meyvesi kabuklu olan türlerin daha geniş alanlara yayılmasında önemli bir ekolojik rol almaktadırlar.

Yılanlar sincapların doğal düşmanları olduklarından dolayı onlardan korkmaktadırlar. Bu yüzden meyve ağacınıza dadanan bir sincabı zehirlemek veyahut ateşli silahla öldürmek yerine ağaca yılanı andıracak siyah bir hortum ya da oyuncakçı dükkanından alabileceğiniz şaka yapmak maksatlı kullanılan plastik bir yılan alıp onu ağacınızın dalına ya da gövdesine asmak hem sizin için hem de sincap için daha yararlı olacaktır.

Yerel Adlar
Sincap kelimesi dilimize farsça'dan geçmiştir. Farsça'da sincabın yazılışı: ( سنجاب ) şeklindedir.

Diğer Dillerdeki İsimleri: Caucasian Squirrel: Persian Squirrel (İngilizce), Veverka krátkouchá (Çekoslavakça), Kaukasuseekhoorn (Felemenkçe). Diğer ulusal dillerdeki türün ismini öğrenmek için: translate.google.com/#en|tr|Caucasian%20Squirrel

Ulusal İsimleri: Ağaç Sincabı, Anadolu Sincabı, İran Sincabı, Suriye Sincabı, Kafkas Sincabı

Yerel İsimleri: Teyin (Giresun: Bulancak), Çökelez (Karabük: Safranbolu, Kastamonu: Azdavay www.tdkterim.gov.tr/ttas/?kategori=derlay&kelime=çekelez ), Değin (Gelenbe: Kırkağaç: Manisa), Deyin-Déyin (Manisa: Kırkağaç, Diyarbakır: Ağın, Elâzığ: Pütürge: Malatya: Arapkir, Ankara: Keskin), Sihorik (Kürtçe), Smorı (Tunceli: Munzur), Ğevi (Artvin: Ardanuç, Şavşat), Ğıvi (Artvin: Merkez: Ortaköy), Kıvi (Artvin: Şavşat: Araplı Köyü), Ğudğuda (Artvin: Ardanuç), Tatarzene [Tatara, Tatarzana, Tatarzena] (Artvin: Ardanuç, Şavşat), Cavaloz (?), Gaş gaş (?)



Ses-Ötüşü
Sincapların, ağaçkakanlarınkini andıran cokurtulu sesleri vardır. [rousettus: Ahmet KARATAŞ]

Kaynaklar
Alkan. B., 1965 Türkiye'nin Ağaç ve Tarla Sincapları (Mammalia - Sciuridae) Üzerinde Bazı İncelemeler (Bilinen türler; vasıfları, biyolojileri, besinler ve bulunduğu yerler), Bitki Koruma Bülteni, 1965, 5(4): 151-154
www.bitkikorumabulteni.gov.tr/index.php/bitki/article/viewFile/792/763

A.Arslan, Konya İlindeki Sciurus anomalus (Mammalia: Rodentia)’un Ekolojik, Biyolojik ve Taksonomik Özellikleri. Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya, 45 s, 1999.

Ulutürk, S. ve Coşkun, Y. (2002): Diyarbakır Yöresi Sciurus anomalus GMELIN, 1778 (Rodentia: Mammalia) Türünün Morfolojik ve Karyolojik Özellikleri. XVI. Ulusal Biyoloji Kongresi, İnönü Üniversitesi, 4-7 Eylül, Malatya.
www.fef.batman.edu.tr/personel.php?o=2&id=160

Ulutürk, S. ve Yürümez, G. (2004): Güneydoğu Anadolu Sincaplarının (Sciurus anomalus) Biyolojik ve Taksonomik özellikleri. V. Ulusal Ekoloji ve Çevre Kongresi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi, 5-8 Ekim, Bolu.
www.fef.batman.edu.tr/personel.php?o=2&id=160

Önel, A., Akın Temizer, İ., 2005, Elazığ, Erzincan ve Malatya İlleri Sciurus anomalus (Güldenstaedt, 1785) Populasyonlarının Taksonomik Yönden İncelenmesi, F. Ü. Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 17 (1): 205-215.
www.web.firat.edu.tr/fenbilimleri/Dergiler/ortak_arsiv/17/17_1/205-215.pdf

Albayrak. İ., Arslan. E., 2005, Türkiye'deki Sciurus anomalus'un Taksonomik ve Biyolojik Özelliklerine Katkılar (Mammalia: Rodentia), Turk. J. Zool., 30 (2006): 111-116.
www.journals.tubitak.gov.tr/zoology/issues/zoo-06-30-1/zoo-30-1-15-0504-7.pdf

Yiğit, N., Çolak, E., Sözen, M. and Karataş A., 2006. Rodents of Türkiye: Türkiye Kemiricileri, Editor: Demirsoy, A., Meteksan Yayınevi, Ankara. 4 s.
www.kutuphane.tbmm.gov.tr:8088/2007/200701325.pdf

Hızal. E., 2007, Kapıdağ Yarımadası Yaban Hayatı Koruma Alanı Memeli (Mammalia) Faunası, Doktora Tezi, İstanbul Üniv. Fen. Bil. Enst., İstanbul, 70 s. Kapıdağ Yarımadası Yaban Hayatı Koruma Alanı Memeli (Mammalia) Faunası: Erdem HIZAL: Doktora Tezi: İ.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü, 107-109 s.

Hızal. E., 2008, KAPIDAĞ YARIMADASI MEMELİ (MAMMALIA) FAUNASI: Bartın Orman Fakültesi Dergisi Yıl: 2008 Cilt:10 Sayı:14 bof.bartin.edu.tr/journal/1302-0943/2008/Cilt10/Sayi14/22-32.pdf

Köse. Y., 2009, KASTAMONU - AZDAVAY KARTDAĞI YABAN HAYATI GELİŞTİRME SAHASI’NDA MAMMALİA FAUNASI ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR, Lisans Tezi, İstanbul Üniv. Orman Fak. Orman Müh. Böl., İstanbul, 15 s.

Özkan EVCİN, Erol AKKUZU, Ömer KÜÇÜK, Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi, Orman Mühendisliği Bölümü, ANADOLU AĞAÇ SİNCABININ (Sciurus anomalus (Güldenstaedt, 1785))EKOLOJİSİ: KASTAMONU-ARAÇ MERKEZ ORMAN İŞLETME ŞEFLİĞİ ÖRNEĞİ, earsiv.kastamonu.edu.tr/jspui/bitstream/1/286/1/Sincap.pdf

Anadolu sincabı, Wikipedia: Özgür Ansiklopedi, tr.wikipedia.org/wiki/Anadolu_sincab%C4%B1

Sciurus anomalus Guldenstaedt, 1785, Hayat Ansiklopedisi (EOL), www.eol.org/pages/1037655

Sincap ve Ceviz Ağacı, www.agaclar.net/forum/showthread.php?t=19912

Artvin halk dilinde sincaba verilen adlar ve yörelere göre kullanımı, www.artvinliyiz.net/showthread.php?1853-artvin-halk-dilinde-sincapa-verilen-adlar-ve-y%F6relere-g%F6re-kullan%FDm%FD

www.tdkterim.gov.tr/ttas/?kategori=derlay&kelime=çekelez

Sincap Fotografları
Sincap
16.11.2009 21:48
Türün 74. fotografı


Sincap
04.11.2009 00:02
Türün 71. fotografı


Sincap
21.11.2009 11:45
Türün 76. fotografı


Sincap
15.12.2009 03:16
Türün 84. fotografı


Sincap
31.05.2009 22:57
Türün 11. fotografı


Sincap
27.05.2009 22:25
Türün 1. fotografı


Sincap
19.02.2018 03:19
Türün 407. fotografı


Sincap
11.10.2009 16:22
Türün 62. fotografı


Sincap
15.06.2009 23:09
Türün 27. fotografı


Sincap
18.06.2009 22:00
Türün 31. fotografı


Sincap
24.06.2009 08:37
Türün 33. fotografı


Sincap
23.11.2009 08:03
Türün 78. fotografı


Sincap
15.07.2010 14:24
Türün 128. fotografı


Sincap
26.08.2010 23:41
Türün 138. fotografı


Sincap
15.06.2009 01:15
Türün 25. fotografı


Tüm Sincap Fotografları