234 / Kaya Sansarı-Sansar / Beech Marten / Martes foina Türkiye'nin Anonim Memelileri
Gelincikgiller / Kaya Sansarı-Sansar / Beech Marten / Martes foina 
 


Yükleniyor.
Yaşam Alanları

Biyolojik Bilgiler
 
38-59 cm1.7-2.1 kg  

Ortalama Yaşam Süresi10-12 yıl
Hamilelik Süresi240-270 gün
Doğumda ki Yavru Sayısı3-4 adet

Editör bilgileri
Memeli Türü Kaya Sansarı-Sansar
Tür Yetkilisimammalsturkey
Tür Hakkında ilk derleme12.06.2009 23:48
En son güncellemeyi yapanmammalsturkey
Son güncelleme05.02.2015 00:02
Güncellenme sayısı83

En İyiler
Kaya Sansarı-Sansar
Fotograf Türü Aksiyon
21.09.2013 20:57

Kaya Sansarı-Sansar
Fotograf Türü Sanatsal
26.12.2014 20:20

Kaya Sansarı-Sansar
Fotograf Türü Beslenme
18.02.2011 16:35

Kaya Sansarı-Sansar
Fotograf Türü Sabit
05.07.2017 08:00


Video

 
Tanımı
Kürk; sık kıllı, kalın ve parlak görünüşlüdür. Kış mevsiminde kürkün yaza oranla daha koyu bir hal aldığı görülmüştür. Koyu kahverengi olan kılların baskın olmasından dolayı genel renk dorsalde koyu kahverengidir. Bu bölgedeki kılların parlak olmasından dolayı, hayvan dışa daha parlak ve çekici görünmektedir. Ventral bölgede ise koyu kahverengi olan kılların hemen hemen yok denecek kadar az olmasından dolayı, bu bölgede genel olarak deve kılı rengi hakimdir. Kasıklarda bu rengin biraz daha açık bir hal aldığı görülür. Vücudun en uzun ve en sık kıllarıyla kaplı olan kuyruğun rengi, genelde dorsal kürkle aynı renktedir. Fakat bu renk uzun olan kuyruğun ucuna doğru daha koyu bir hal alır. Nispeten kısa olan ayakların rengi, kuyrukla aynı renktedir. Fakat kuyruğa oranla biraz daha koyudur. Kafa bölgesi ve kulaklar; vücuda oranla daha açık ve kısa kıllarla kaplıdır. Burun kenarlarında, her iki gözün üst kapaklarında ve alt çenede bıyık şeklinde kıllara rastlanır. Ancak, göz kapaklarında ve alt çenedeki bu kıllar sayı olarak burun bölgesindeki bıyıklardan daha az sayıdadır. Ayaklar, beş parmağa sahip olup, ayak tabanları ve pençeleri belirgindir. Gerdanlarında alt çeneden başlayıp ön ayakların kaidesine veya üst kısmına kadar uzanan beyaz bir benek görülür. Bu benek arkaya doğru çatala ayrılarak birbirine paralel şekilde uzanır.

Boynunun altındaki beyaz papyon görünümündeki leke Ağaç Sansarı'ndan farklı olarak bacaklara kadar çatallanma yapmaktadır. Kulak uçları yuvarlak değil üçgen biçimindedir. Burun ucu parlak ve pembe renklidir.

Türkiye Kaya sansarlarının gögüs lekeleri şekil bakımından varyasyonlar göstermektedir. Ayrıca Türkiye örneklerinin morfolojik ve biyometrik karakterlerinin M. f. syriaca ile uygunluk gösterdiği saptanmıştır. Karyolojik bulgulara göre; diploid kromozom ve temel kol sayısı sırasıyla 38 ve 76’dır.

Sistemetik:

Takım: Carnivora ( Yırtıcılar )
Familya: Mustelidae ( Sansargiller )
Altfamilya: Mustelinae ( Sansarlar )
Cins: Martes ( Sansar )
Tür: Martes foina ( Kaya Sansarı )
Alttür: " Martes foina syriaca (Nehring, 1902) "

Habitatı
İnsanlara yakın olan yerleşim bölgeleri çevresinde bulunur. Behçeleri, odun depolarını tercih eder. Ormana bağlı değildir. Yarıntılı, kesik arazili dağ ve ormanda ve daha çok ormanların kenarlarında bulunur. Kaya kovuklarında yuvalanır. Dağların 3000 metre yüksekliklerine kadar çıkabilir

Yayılışı ve Yerel Adlar
Avrupa'da İskandinav ülkeleri, İzlanda, İrlanda, İngiltere, Sardinya, korsika ve Sicilya adaları hariç tüm ülkelerde bulunur. Rusya'da Ukrayna, Kafkaslar da buna dahildir. Asya'da Azerbaycan, Kazakistan, İran, Afganistan, Türkistan, Moğolistan, Öin, Keşmir, Pakistan'da yayılır.

Türkiye'de düz ve geniş ovalar hariç her tarafta bulunur.


Beslenme
Kaya Sansarı fırsatçı bir hayvandır. Bulduğu herşeyi yiyebilir. Küçük memeliler, kuşlar ve yumurtalar en çok tercih ettikleridir. Bulduğu kuş yumurtalarının sarısını dışarı çıkarmak için yumurta kabuğuna küçük bir kesik atar ve afiyetle içer ve geride içi boş bir kabuk bırakır. Kuş yumurtası dışında kara kaplumbağalarının gömdüğü yumurtaları kazarak çıkarır ve yerler. Kurbağaları ve çeşitli omurgasız hayvanlarla da beslenirler. Yaz aylarında ise sulu meyveler, böğürtlen gibi meyveleri ve balı yer. Yiyecek bol ise depo eder. Yiyeceğin kıt olduğu kış aylarında leş de yer. Karlı kışlarda kümeslede zarar yapabilir. Yeterli hayvansal gıda bulamadığı ağır kış şartlarında, dibine dökülmüş veya dökülmeyip dalında kalmış kuşburnu (Rosa canina L.) meyveleri ile beslenmektedir. Bu besini bol olarak tükettiği zamanlarda dışkı renginin kırmızıya döndüğü ve dışkı içerisinde sindirilemeyen besin artıkları bulunduğu gözlenmiştir. Salyangozlar de en önemli besin kaynaklarından biridir.

Kara kaplumbağalarının yumurtalarını kazarak çıkarır ve yerler.

Mustelidae (Sansargiller) familyasına mensup türler., aynı zamanda Rosaceae, Vitaceae ve Ericaceae familyaları içerisinde yer alan bitkiler ve bunların dışında Leguminoseae familyasından Vida pannonica Crantz. ve Vicia cracca L. gibi yem bitkileri ile de beslenmektedir (Oğurlu ve Süzek, 1997).

Biyolojisi
İki yılda bir yaz aylarında çiftleşiler. 8-9 aylık bir gebelikten sonra gözleri 24 saat sonra açılan 3-4 yavru yaparlar. Dişiler 3 ay süre ile yavrularını emzirirler. Yavrularını beslemek ve büyütebilmek için ağaç kovuklarında, taş aralarında, eski sincap yuvalarında yuvalanır. Çok çevik olduklarından iyi tırmanırlar. Islak yerleri sevmezler.

Tırnaklar izde görülür. İzlerinde ön ve arka ayaklarda beş parmak bulunur. Sağ ve sol ayak izleri birbirine oldukça yakın olup ortalama 6 cm uzunluğunda ve yaklaşık 4-5 cm genişliğindedir. Gelincikten izlerin boyut olarak daha büyük olmasıyla ayırt edilir. Gelincikte izler küçük olup 1,5 cm, genişlik 1 cm kadardır.

Göçü
Göç etmezler.


Popülasyon bilgisi bulunamadı

Davranış bilgisi bulunamadı.
Yerel Adlar
Ev Sansarı, Adi Sansar, Kır Sansarı


Ses-Ötüş bilgisi bulunamadı.
Kaynaklar
Yaban Hayatı Kitabı; Prof. Dr. Torul MOL ( İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları )

Kapıdağ Yarımadası Yaban Hayatı Koruma Alanı Memeli (Mammalia) Faunası: Erdem HIZAL: Doktora Tezi: İ.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü, 107-109 s. bof.bartin.edu.tr/journal/1302-0943/2008/Cilt10/Sayi14/22-32.pdf

Nuri YİĞİT, Ercüment ÇOLAK, Mustafa SÖZEN, Şakir ÖZKURT 1997, Türkiye’deki Martes foina (Erxleben, 1777) (Mammalia: Carnivora)’nın Taksonomisine, Yayılışına ve Karyolojisine Katkılar, Tr. J. of Zoology 22 (1998) 297–301 © TÜBİTAK journals.tubitak.gov.tr/zoology/issues/zoo-98-22-4/zoo-22-4-5-97105.pdf

İrfan ALBAYRAK, Ahmet Selçuk ÖZEN, Andrew Charles KITCHENER, 2006, Türkiye’deki Martes foina Erxleben, 1777’nın Yaş Grubu Tayinine Bir Katkı (Mammalia: Carnivora), Turk J Zool 32 (2008) 147-153 © TÜBİTAK, journals.tubitak.gov.tr/zoology/issues/zoo-08-32-2/zoo-32-2-7-0611-5.pdf

Şengül AKSAN, İdris OĞURLU, İbrahim ÖZDEMİR, Yaban hayvanlarının envanterinde iz ve belirtilerin kullanımı: Gölcük-(Isparta)Tabiat Parkı’nda bir uygulama www.biodicon.com/YayinlananMakaleler/20.%20341-0713.pdf

Kaya Sansarı (Martes foina)'nın Davranış Özelliklerine Genel Bir Bakış

animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Martes_foina.html

www.iucnredlist.org/details/29672/0

www.eol.org/pages/311514

Kaya Sansarı-Sansar Fotografları
Kaya Sansarı-Sansar
28.05.2010 23:58
Türün 12. fotografı


Kaya Sansarı-Sansar
01.06.2009 22:36
Türün 1. fotografı


Kaya Sansarı-Sansar
13.07.2009 10:19
Türün 8. fotografı


Kaya Sansarı-Sansar
24.10.2013 23:48
Türün 29. fotografı


Kaya Sansarı-Sansar
28.11.2015 19:40
Türün 36. fotografı


Kaya Sansarı-Sansar
27.03.2017 18:28
Türün 39. fotografı


Kaya Sansarı-Sansar
18.04.2011 22:57
Türün 17. fotografı


Kaya Sansarı-Sansar
02.07.2010 08:26
Türün 13. fotografı


Kaya Sansarı-Sansar
17.11.2012 07:46
Türün 20. fotografı


Kaya Sansarı-Sansar
14.03.2011 18:55
Türün 16. fotografı


Kaya Sansarı-Sansar
08.10.2013 16:36
Türün 28. fotografı


Kaya Sansarı-Sansar
26.03.2010 16:37
Türün 10. fotografı


Kaya Sansarı-Sansar
13.06.2009 22:19
Türün 4. fotografı


Kaya Sansarı-Sansar
08.04.2018 19:52
Türün 42. fotografı


Kaya Sansarı-Sansar
16.01.2011 13:52
Türün 14. fotografı


Tüm Kaya Sansarı-Sansar Fotografları