163 / Gelengi-Anadolu Yersincabı / Anatolian Souslik-Ground Squirrel / Spermophilus xanthoprymnus Türkiye'nin Anonim Memelileri
Sincaplar / Gelengi-Anadolu Yersincabı / Anatolian Souslik-Ground Squirrel / Spermophilus xanthoprymnus
 


Yükleniyor.
Yaşam Alanları

Biyolojik Bilgiler
 
15-30 cm0.085-0.3 kg  

Ortalama Yaşam Süresi5-10 yıl
Hamilelik Süresi21-30 gün
Doğumda ki Yavru Sayısı1-6 adet

Editör bilgileri
Memeli Türü Gelengi-Anadolu Yersincabı
Tür Yetkilisihakangur
Tür Hakkında ilk derleme03.06.2009 23:00
En son güncellemeyi yapanabrecchia
Son güncelleme22.03.2014 22:13
Güncellenme sayısı19

En İyiler
Gelengi-Anadolu Yersincabı
Fotograf Türü Aksiyon
26.12.2013 16:09

Gelengi-Anadolu Yersincabı
Fotograf Türü Sanatsal
24.06.2009 14:31

Gelengi-Anadolu Yersincabı
Fotograf Türü Beslenme
09.04.2010 20:09

Gelengi-Anadolu Yersincabı
Fotograf Türü Sabit
09.06.2011 18:00


Video

 
Tanımı
**************************************************************

SİSTEMATİK DÜZENİ:

ORDO: RODENTIA (= Kemirgenler)
Subordo: Sciurimorpha (Sincapsılar)
Superfamilya: Sciuroidea
Familya: Sciuridae (= Sincapgiller)
Subfamilya: Sciurinae Hemprich, 1820 (= Yer ve Ağaç Sincapları)
Genus: Spermophilus F.Cuvier, 1825
Spermophilus xanthoprymnus (Bennet, 1835) (Anadolu Tarla Sincabı = Anadolu Yersincabı = Anadolu Gelengisi)
a- Spermophilus xanthoprymnus xanthoprymnus
b- Spermophilus xanthoprymnus gelengius
c- Spermophilus xanthoprymnus concolor

*****************************************************************

Sincapgiller (Sciuridae) familyasından Kafkaslar'dan İsrail’e kadar yayılım gösteren, ismini en çok bulunduğu Anadolu’dan alan bir kemirgen türüdür. Genel görünüşleri ile Gelengi – Avrupa yer sincabına benzerler.

www.tramem.org/memeliler/?fsx=2fsdl17@d&tur=Gelengi-Avrupa%20Yersincabı

Vücut uzunluğu 15-30 cm., kuyruk uzunluğu ise 4-5 cm.’dir. Ağırlığı cinse, yaşa ve yaşadığı ortama göre 85-300 g. arasında değişir. Vücudun üst kısmı kahverengi sarı, altı kısmı ise sarımsı gridir.

Bir zamanlar vebanın yayılmasına neden olarak görülen gelengiler, topluca yok edilmeye çalışılmıştır. Ancak bu kampanyalar, onların daha da çoğalmasına yaramıştır.

Türkiye deki yersincabı türleri, yayılış alanları ve ayrımlarını içeren Prof.Dr. Mustafa Sözen (spalaxtr) ve ark.’ na ait makale pdf dosyası şeklinde Tramem - yayınlar kısmından edinilebilir.


www.tramem.org/memeliler/?fsx=2fsdl55@d


Habitatı
Bozulmamış, az eğimli düzlükler, step ve çayırlarda yaşarlar. Bozkırlarda, kurak yerlerde, ekin tarlalarının kenarındaki ekilmemiş alanlarda, bozkır, çayır ve meralarda bulunur.

Yayılışı ve Yerel Adlar
Kafkasya (Ermenistan ve belki Azerbaycan), İran, Suriye, Filistin ve İsrail’de; yurdumuzda ise Orta, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da bulunur.

Seyfe Gölü çevresinde ve Türkiye'nin diğer bozkırlarında rastlanır. Anadolu yersincabının asıl yaşam alanları İç Anadolu stepleridir. Ayrıca toprağı yuvalanmaya elverişli dağ yamaçlarında da bulunur. Yayılışı 2500 m.’ye kadar çıkabilir.

Sürülmüş alanlarda yaşamaz. Bu yüzden varlıklarını sürdürmeleri açısından en büyük tehlike İç Anadolu steplerinin sürekli olarak sürülerek tarım alanına dönüşmesidir. Ormanlık alanlara da yerleşmediği için tüm step alanların ağaçlandırılmaya çalışılması gibi bir düşünce çok hatalıdır. Adana Yumurtalık çevresinde bulunan bir populasyon da deniz seviyesine çok yakın tek populasyon olduğu için ayrı bir gen havuzu olarak korunmalıdır. (Mustafa Sözen - spalaxtr)

******************************************************************************
TRAMEM ÜYELERİNDEN FORUM KATKILARI:

alcedo: Konya-Meram-Dutlukır'da çok fazla sayıda var.

syanardag: Gelengi-Anadolu Yersincabı, Çorum kırsalında yaygın görülen bir memeli. Çorak bozkır topraklarının tarıma açılması-yaygın pestisit kullanımı-özel zehirli yemler ile
çiftçiler tarafından soyu kurutulmaya çalışılırken; kuş gözlemi için gittiğimiz arazi çalışmalarında kerkenez, şahin ve kızıl şahinlere yem olduklarına da çokça şahit olduk.
1999'dan bugüne Çorum ve cevresinde devam ettirdiğimiz, gecen yil KAD desteginde bir calistay yapma olanagi da buldugumuz leylek gozlem proesi kapsaminda leylek gozlem-sayim calismalarimizi surduruyoruz. Ciftciler gun boyu tarlalarda su siralar...Yaptigimiz sohbetlerde leyleklerin dogal yasam ve tarim icin onemini anlatirken, koylulerden biri; leyleklerin gelengi yuvalarina gagalarini sokarak, yavrularini, hatta eriskin gelengileri yakaladigini bunun icin de, leylekleri korumak gerektigini soylemisti :( Yani,gozumle gormesem de, ciftcilerin tarim zararlisi kabul ettigi bu sirin yaratiklardan korunmak icin, leyleklere guvendiklerini duymus oldum.
******************************************************************************

Beslenme
Genelde bitkisel materyallerle beslenir.

Biyolojisi
Gündüzleri faaldir ve gündüz yırtıcılarının önemli bir besin kaynağıdır. Leylekler tarafından da yenildiği fotoğraflanmıştır.

www.tramem.org/memeliler/?fsx=2fsdl47@d&idx=245

www.trakus.org/kods_bird/uye/?fsx=2fsdl15@d&idx=17695

www.trakus.org/kods_bird/uye/?fsx=2fsdl15@d&idx=18083


www.trakus.org/kods_bird/uye/?fsx=2fsdl15@d&idx=17237
Gündüz 10 ile öğleden sonra 5 arasında en aktiftir. Kış uykusu bölgeye göre 20-100 gün kadar sürer. Yılda bir doğum yapar ve 1-6 arası yavruları olur. Yavrular sonraki sene üreme yeteneği kazanır.

Göçü
Göç etmezler.

Popülasyonu
Son yıllarda sayısı azalıyor. İç Anadolu’da S.x. gelengius alttürü bulunur.

Davranışları
Çok hızlı hareket ederler. Arka ayaklarının üzerinde dik olarak durabilirler ve bu görüntüleri çok sevimlidir.

Yerel Adlar
Anadolu yer sincabı, Anadolu tarla sincabı.


Ses-Ötüşü
Genelde ıslık çalar gibi bir ses, tehlike sırasında da tiz bir ses çıkarırlar

Kaynaklar
1-Ahmet Karataş & Ayşegül Karataş, Mustafa Sözen (Editörler); Aladağlar’dan Bolkarlar’a “Niğde’nin Biyolojik Çeşitliliği” (El Kitabı)

2-Demirsoy, A., Yaşamın Temel Kuralları, Omurgalılar / Amniyota (Sürüngenler, Kuşlar ve Memeliler) Cilt-III / KISIM-II, Ankara-1998.

3- tr.wikipedia.org/


Gelengi-Anadolu Yersincabı Fotografları
Gelengi-Anadolu Yersincabı
07.04.2010 21:39
Türün 50. fotografı


Gelengi-Anadolu Yersincabı
16.11.2009 17:04
Türün 40. fotografı


Gelengi-Anadolu Yersincabı
04.11.2009 15:55
Türün 38. fotografı


Gelengi-Anadolu Yersincabı
11.01.2011 19:08
Türün 107. fotografı


Gelengi-Anadolu Yersincabı
12.05.2010 21:43
Türün 68. fotografı


Gelengi-Anadolu Yersincabı
19.08.2010 00:12
Türün 88. fotografı


Gelengi-Anadolu Yersincabı
29.06.2010 23:02
Türün 77. fotografı


Gelengi-Anadolu Yersincabı
15.08.2009 13:15
Türün 27. fotografı


Gelengi-Anadolu Yersincabı
16.01.2012 00:29
Türün 143. fotografı


Gelengi-Anadolu Yersincabı
09.01.2018 00:25
Türün 243. fotografı


Gelengi-Anadolu Yersincabı
30.05.2015 22:43
Türün 193. fotografı


Gelengi-Anadolu Yersincabı
11.06.2015 10:27
Türün 194. fotografı


Gelengi-Anadolu Yersincabı
22.09.2010 21:10
Türün 100. fotografı


Gelengi-Anadolu Yersincabı
30.06.2009 22:21
Türün 18. fotografı


Gelengi-Anadolu Yersincabı
09.06.2014 21:58
Türün 179. fotografı


Tüm Gelengi-Anadolu Yersincabı Fotografları