224 / Araptavşanı / Williams Jerboa / Allactaga williamsi Türkiye'nin Anonim Memelileri
Araptavşanları / Araptavşanı / Williams Jerboa / Allactaga williamsi
 


Yükleniyor.
Yaşam Alanları

Biyolojik Bilgiler
 
11 cm0.146 kg  

Ortalama Yaşam Süresi2 yıl
Hamilelik Süresi30 gün
Doğumda ki Yavru Sayısı4 adet

Editör bilgileri
Memeli Türü Araptavşanı
Tür Yetkilisi
Tür Hakkında ilk derleme31.05.2009 14:33
En son güncellemeyi yapanberrinakyildirim
Son güncelleme10.12.2010 17:39
Güncellenme sayısı19

En İyiler
Araptavşanı
Fotograf Türü Aksiyon
16.08.2011 12:42

Araptavşanı
Fotograf Türü Beslenme
28.04.2011 10:49

Araptavşanı
Fotograf Türü Sabit
12.11.2009 12:12


Video

 
Tanımı
*****************************************************************
Bilimsel sınıflandırma:
Alem: Animalia
Şube: Chordata
Sınıf: Mammalia
Takım: Rodentia
Familya: Dipodidae
Cins: Allactaga
******************************************************************

Çok fazla bilinen bir tür değildir ve ilk karşılaştığınızda ne olduğunu bir türlü kestiremezsiniz. Tavşan gibi kulakları, kanguru gibi arka ayakları fare gibi gövdesi olan Araptavşanı "Kırmızı Liste"de yer alan koruma altındaki türlerimizdendir.

Kocaman gözlü, kum renginde yumuşacık kürklü ve uzun kuyruklu olan bu hayvanlar büyük olasılıkla çok iyi sıçradıklan için tavşana benzetilmiştir.

Rengi koyu sarı veya sarımsı kahvedir, sırtının ortasında koyu renk geniş bir şerit bulunur. Ayaklarıyla karnı beyaz veya sarımsıdır; kuyruğunun ucunda siyah bir leke göze çarpar. Kuyruğundaki tüylü kısmın adı bayrakçıktır. Takımı rodentia olmasına rağmen başka rodent türlerinde bu kadar uzun kuyruk görülmez.

Ön ayakları küçük olmakla beraber, arka bacakları, atlayabilmesi için iyice uzamıştır. 7-8 santimlik vücudunun iki misli uzunluktaki kuyruğu, havadayken dengesini sağlar. Uzunluğu 11 cm, kuyruğu 17 cm'dir.

Gececil bir kemirgen türüdür. Gündüz bu hayvanları görmek pek mümkün değildir. Jerboa olarak da bilinir. Arap ülkelerinde özellikle Suriye’de avlanılıp yenilir. Ülkemizde tarım nedeniyle hızla sayıları azalmış, özellikle Fırat arap tavşanının nesli tükenmek üzeredir. A. williamsi ve A. euphratica IUCN tarafından kırmızı listeye alınmıştır.

Habitatı
Bitki örtüsü bozulmamış, seyrek otlu, zemini sert, 350 metre ile 2600 metre yüksekliğe kadarki doğal alanlarda yaşar. Bozkır ve çölleşmiş arazilerde görülür. Toprağa açtığı dehlizlerde yaşar.

Yuvasını toprağın yüzünde yapar, fakat yurdu ıslak ve bataklık bir yerse, yuvasını, kuru kalması için otların ve çalıların arasına yerleştirir.

Yayılışı ve Yerel Adlar
DÜNYADAKİ DAĞILIMI:

Araptavşanı Kuzey Afrika'dan Orta Asya ve Çin'e kadar uzanan bölgelerdeki çöllerde ve kurak düzlüklerde yaşayan küçük kemiricilerin ortak adıdır. 25 kadar türü olan araptavşanlarının aslında tavşanlarla hiçbir akrabalığı yoktur.

TÜRKİYE'DEKİ DAĞILIMI:

Ahmet Karataş (rousettus)'ın tür hakkında ilettiği bilgiler:

Niğde, Aksaray, Artvin'den gözlemler var. Bütün illeri tek tek sayma yerine; Karadeniz, Akdeniz ve Ege'nin sahil kesimleri ile Güneydoğu Anadolu'nun büyük kısmı ve Marmara dışında kalan bütün iç bölgelerimizden biliniyor. Batıda Denizli yakınlarına ve Demirci (Manisa)'ye kadar dağılım devam ediyor.

Türkiye' nin Orta, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde araptavşanlarının üç türü yaşamaktadır.

Araptavşanı (Allactaga williamsi) Orta Anadolu Bölgesi ve Batı Anadolu Bölgesi ovalarıyla Doğu Anadolu'nun yayla ve steplerinde görülür. İzmir'den Doğu Anadolu'ya kadar uygun yaşam ortamı olan yerlerde yayılış gösterir. Türkiye'de yaşayan diğer türlerinden A. elater genellikle Iğdır-Kars dolaylarında, A. euphratica Şanlıurfa civarında yayılım göstermektedir. Çok fazla bilinen ve rastlanılan bir tür değildir.

Cihan Haber Ajansının 14 Ağustos 2007 tarihli haberinde; Denizli'nin Acıpayam İlçesi'nde, Eşeler Yaylasının Gümüş Köyü mülki hudutları içindeki bölümünde, Veli Turan ve iki arkadaşının yakaladıkları ve evlerine getirdikleri hayvanın Arap tavşanı (Allactaga williamsi) olduğu ortaya çıkmıştır.

Beslenme
Çeşitli otsu bitkiler, bunların sürgünleri, meyveyle beslenir. Dişleri çok keskindir. Yiyebileceği tohumlan ve böcekleri ararken ya tavşan gibi dört ayağıyla ya da kuyruğundan destek alıp arka bacakları üzerinde zıplayarak yürürler.



Biyolojisi
Araptavşanı toprağın altında yaklaşık 3 metre uzunluğunda oyuklar kazar ve kavurucu çöl sıcağından korunmak için günün büyük bölümünü yuvasında uyuyarak geçirir. Kışın beslenme zorluklarını, yılın altı ayını derin uykuda geçirerek giderir. Kış uykusunu uyuduğu yer, don çizgîsinin altındaki küçük bir yeraltı inidir. Araptavşanı buraya süzülerek kapısını kapar ve kuru otların arasında top olur. Artık ilkbahar ortılığı ısıtmcaya kadar derin uykusundan uyanmaz. Bölgelere göre kış uykuları değişir.

Çiftleşme mevsimleri mayıstır. Genellikle yılda iki kez yavrularlar. Dört, beş, bazen de dokuz yavru otuz gün sonra yerin altındaki bir yuvada dünyaya gelir. Bunlar doğuşta sadece 1 gram olup, büyüklerine hiç benzemezler. Yavrular doğduklannda tüysüzdür ve bir süre yalnızca ön bacaklan üzerinde sürüklenerek yürüyebilirler. Çıplak ve kör olmarından başka, bıyıkları yoktur, kuyrukları da nispeten kısadır. Üç hafta sonra gözleri görmeye, kulakları da duymaya başlar, bir üç hafta daha sonra ise 30 gramlık yetişkin ağırlıklarına erişirler. Arka bacakları ancak sekiz haftalık olduklarında gelişir.

Yuvasının girişini çoğu zaman toprakla örter, ama tehlike anında kullanmak için ayrı bir çıkış yolu kazdığı da olur. Bazı türlerde birkaç aile büyük bir yuvada birlikte yaşar ve türlerin çoğu kış uykusuna yatar. 2 yıl yaşar.


Göçü
Göç etmezler.

Popülasyonu
Yaşadığı yerlerde kalabalık koloniler kurar.

Araptavşanının neslinin dünya ölçeğinde tehlike altında olduğuna karar verildi. 22-25 Kasım 2005 tarihinde Doğa Derneği'nin öncülüğüyle Samsun'da yapılan "Memeli Hayvanlar Kırmızı Listesi Projesi'nin Batı Asya ayağı toplantısına Ortadoğu ülkeleri ve Türkiye'den uzmanlar katıldı. Dünya nüfusunun büyük kısmı Türkiye'de yaşayan Anadolu araptavşanı (Allactaga williamsi) tehlikeli durumu nedeniyle "Hassas" (VU) kodlu IUCN kırmızı liste kategorisine yerleştirildi.

Türün yok olmasının ana nedeni tıpkı pek çok kuş türünde görüldüğü gibi yapılan sulama çalışmalarıdır. Araptavşanlarının yaşadığı doğal bozkırlar sulu tarıma açılıyor. Ayrıca türün yaşadığı alanların çiftçiler tarafından bilinçsizce sürülmesi ya da böcekleri yok etmek maksadıyla bu alanların ilaçlanması sonucu bu az bilinen tür bir zamanlar yaygın olduğu bu topraklardan sessizce siliniyor.



Davranışları
Bir sıçrayışta 3,5 metre atlayabilir. Ağırlığı 30 gram bile olmadığından, bu hafiflik sayesinde memeliler dünyasının atlama şampiyonudur. Ön ayakları küçük olmakla beraber, arka bacakları, atlayabilmesi için iyice uzamıştır. 7-8 santimlik vücudunun iki misli uzunluktaki kuyruğu, havadayken dengesini sağlar.

Belli bir patika takip edecek yerde, istediği yönde ilerler. Kısa yerlere mükemmel yüzebildiği için, bir havuz veya gölcük veya herhangi bir su birikintisi onu yolundan döndüremez.

Kanguru gibi zıplayarak yol alır.

Herhangi bir tehlike ile karşılaştığında hızlı manevralarla yuvasına girip yuva ağzını hemen kapatır. Girdikleri deliği bulmak neredeyse imkansızdır.

Yerel Adlar
Diğer adları: Kırtavşanı, adatavşanı, yerköpeği, çayır sıçrayan sıçanı, kanguru sıçan

Ses-Ötüşü
Çok tiz ses çıkartıp etraftaki bireyleri uyarırlar.

Kaynaklar
YAYINLAR:

Mammals of Turkey and Cyprus; Boris Kryštufek, Vladimír Vohralík, Franc Janžekovič
Türkiye'nin Memeli Hayvanları, DHKD İstanbul, Ekim 2000.

WEB KAYNAKLARI:

www.kesfetmekicinbak.com
www.hayvanansiklopedisi.com
tr.wikipedia.org


Araptavşanı Fotografları
Araptavşanı
18.08.2010 19:03
Türün 9. fotografı


Araptavşanı
07.05.2010 17:52
Türün 7. fotografı


Araptavşanı
24.08.2010 12:47
Türün 11. fotografı


Araptavşanı
11.06.2015 13:16
Türün 24. fotografı


Araptavşanı
21.09.2010 00:02
Türün 12. fotografı


Araptavşanı
11.06.2016 22:22
Türün 25. fotografı


Araptavşanı
31.05.2009 11:37
Türün 1. fotografı


Araptavşanı
23.08.2010 19:07
Türün 10. fotografı


Araptavşanı
14.11.2009 15:08
Türün 4. fotografı


Araptavşanı
08.07.2010 14:59
Türün 8. fotografı


Araptavşanı
11.06.2018 20:14
Türün 28. fotografı


Araptavşanı
03.02.2010 00:17
Türün 6. fotografı


Araptavşanı
11.07.2014 13:30
Türün 23. fotografı


Araptavşanı
02.06.2018 14:01
Türün 27. fotografı


Araptavşanı
29.01.2010 00:09
Türün 5. fotografı


Tüm Araptavşanı Fotografları